Inside No. 9

"Dizilerle hiç işim olmaz, filmlerden aldığım hazzı gölgeler diye de hiç bulaşmadığım bir alan..Fakat bu bambaşka bir düzey, tiyatro kökenli 2 oyuncunun yazıp oynadığı bölümleri izledikçe arka plandaki zekaya hayran oluyorsunuz. her bölüm 30 dakika civarında ve birbirinden bağımsız, bu da diziden çok kısa film izliyorsunuz havası veriyor.."

Inside No. 9

İlk kez 2014'te yayınlanan bir İngiliz kara komedi antolojisi televizyon programıdır.

Reece Shearsmith ve Steve Pemberton tarafından yazılmıştır ve yapımcılığını BBC yapmaktadır. Her 30 dakikalık bölüm, Pemberton ve Shearsmith'in en az birinin (genellikle her ikisi) başrolünde olduğu, yeni karakterler ve yeni bir ortam içeren kendi kendine yeten bir hikaye şeklindedir. Yazarların yanı sıra, her bölümde yeni bir oyuncu kadrosu yer alıyor. Hikayeler bir şekilde 9 numara ve tüm bölümlerin arka planında yer alan pirinç bir tavşan heykeliyle bağlantılıdır. Mekanlar arasında bir banliyö evi, gotik bir konak ve bir ahır bulunabilir. Pemberton ve Shearsmith, Inside No. 9 için, önceki bir proje olan ve tek bir odada çekilen Psychoville'in bir bölümünden ilham aldı.

İnside No. 9, senaryoların mizah ve yaratıcılığının yanı sıra öne çıkan oyuncuların yeteneklerini öven eleştirmenler tarafından da çok iyi karşılandı. Inside No. 9, 35. yıllık Banff Dünya Medya Festivali Rockie Ödülleri'nde Eskiz ve Komedi ödülünü kazandı ve 2016 Rose d'Or töreninde komedi ödülünü kazandı. 2014 Freesat Ödülleri'nde En İyi TV Sitcom ödülüne, En İyi Orijinal Program Yayın Ödülü'ne ve 2014 İngiliz Komedi Ödülleri'nde hem En İyi Yeni Komedi Programı hem de En İyi Komedi Drama dalında aday gösterildi. Comedy.co.uk Ödülleri'nde 2014, 2015, 2016 ve 2017 yıllarında "En İyi Komedi Dizisi" seçildi ve 2017 ve 2018'de "Yılın Komedisi" seçildi.

Toplamda 9 sezon 55 bölümden oluşan dizideki yönetmen olarak yer alan isimlerde şunlardır:

David Kerr,  Dan Zeff, Guillem Morales, Reece Shearsmith, Steve Pemberton, Graeme Harper, Jim O'Hanlon, Matt Lipsey, Barbara Wiltshire

 

Reece Shearsmith

Reeson Wayne Shearsmith (1969) İngiliz aktör, komedyen ve yazardır. Shearsmith, Kingston upon Hull, East Riding of Yorkshire'da doğdu. Andrew Marvell Lisesi  ve ardından Bretton Hall Eğitim Koleji'ne katıldı ve burada Mark Gatiss ve Steve Pemberton, diğer aktörler ve komedyenlerle tanıştı. Jane Shearsmith ile evlidir. İki çocukları var.

Steve Pemberton

Steven James Pemberton (1967) İngiliz aktör, komedyen, yönetmen ve yazardır. BBC Televizyonu'nun Reece Shearsmith, Mark Gatiss ve Jeremy Dyson ile The League of Gentlemen'de yazar ve oyuncuydu. Pemberton ve Shearsmith ayrıca televizyon kara komedisi Psychoville ve antoloji dizisi Inside No'da rol aldı..Steve Pemberton, Blackburn, Lancashire'da ve Chorley çevresinde büyüdü, kasabadaki Saint Michael's Church of England Lisesi'ne devam etti, Bretton Hall Eğitim Koleji'nde aktör olarak eğitim gördü ve burada Mark Gatiss ve Reece Shearsmith ile tanıştı. Gordon Anderson, Tom Hadley ve yapımcı Shane Walter ile 606 Tiyatrosu'nun kurucu üyesiydi. Çeşitli sahne yapımları üretti, sahne aldı ve yönetti. Alison Rowles ile evlidir ve üç çocuğuyla birlikte Kuzey Londra'da yaşıyor. Almanca ve Fransızca biliyor

dizinin web sayfası 

Sophie Coe-Çikolatanın Gerçek Tarihi

Sophie Coe-Çikolatanın Gerçek Tarihi

Ayrıntı Yayınları 2005

Çev. Ayşe Öztek / 333 sayfa

Onu köleler yetiştirdi, zenginler tüketti, fatihlere haraç olarak verdiler. O tanrıların yiyeceğiydi. Bugünse kitlelere mal oldu. Dünyanın belki de en çok sevilen bu yiyeceğinin uzun ve renkli tarihi elinizdeki…

Çikolatanın Gerçek Tarihi hem kolonyal kaynaklara hem de fetih öncesi halklardan bize ulaşan kaynaklara bakarak iki tarafa da eşit şans vermeye çalışan, hem derinlikli hem eğlenceli olmayı başaran bir kültürel tarih çalışması. Yazarlar olgulara, metinlere, arkeolojik bulgulara, aslında her türlü sözlü, yazılı anlatıya dayanarak, aşırı bir romantizme ve mistisizme kaçmadan, Maya ve Aztek kültürü hakkında nesnel bir tablo çiziyorlar.

Çikolatanın hikâyesi Mayaların kökeni olan Olmeklerle başlıyor. Hammaddesi olan kakao Mayalarda ve Azteklerde zenginlerin, savaşçıların ve kralların içeceği; aynı zamanda para olarak da kullanılacak kadar değer verilen, altınla gümüşle bir tutulan bir üründür. İspanyolların kıtayı fethinden sonra ise kahve, çay gibi diğer zevk veren içeceklerin izlediği yolu izleyerek Avrupa kıtasını fetheder. XIX. yüzyılda keşfedilen yeni bir teknik sayesinde bugün bildiğimiz anlamıyla katı çikolata yapımına başlanır.

Aristokratların içeceği, bu sayede halkla buluşur. O zamana kadar sıvı, genelde de sıcak içilen bu madde katı ve soğuk versiyonuyla yaygınlaşır, kitlelerin gönlünü kazanır. XX. yüzyılda ise dev bir sanayi haline gelir; ama pek çok yiyecek ve içeceğin başına geldiği gibi özünden ve lezzetinden çok şey kaybederek… Yazarlar, hikâyelerini döngüsel bir şekilde yine Güney Amerika’ya bağlıyorlar ve bugün “hakiki” çikolatanın artık çok nadir ve pahalı bir şey olduğunu ve onu tüketenlerin yine en zenginler olduğunu söyleyerek bitiriyorlar.

Çikolatanın çağlara ve kıtalara yayılan renkli hikâyesinin sayfalarını çevirirken eğlenceli anekdotlar, çeşitli kültürlerden kakao ve her türlü yan ürünüyle ilgili tarifler, ritüeller, âdetlerle karşılaşacaksınız. Afrodizyaktan antidepresana, bağımlılık yaratmasından mutluluk ve neşe vermeye, kalp ve bilimum organlarda yarattığı rahatsızlıklara kadar etkileriyle ilgili doğru/yanlış birçok inancı da bulacaksınız.

1996 yılında yayınlanan ilk kitap kapağı

Sophie D. Coe ve Michael D. Coe tarafından kaleme alınan "Çikolatanın Gerçek Tarihi" (The True History of Chocolate), çikolatayı sadece bir tatlı olarak değil, antropolojik ve tarihsel bir fenomen olarak ele alan en kapsamlı kaynaklardan biridir.

-Köken konusu : 

Tanrıların Yiyeceği (MÖ 1000 - MS 1500) çikolatanın hikayesinin İsviçre Alpleri'nde değil, Orta Amerika'nın yağmur ormanlarında başladığını anlatır. Kakao ağacını ilk evcilleştirenler Olmeklerdi. Mayalar ise kakaoyu "Tanrıların yiyeceği" olarak görürlerdi.

Sıvı Altın: İlk çikolata bugünkü gibi katı ve şekerli değildi. Köpüklü, acı, mısır unu ve acı biberle karıştırılmış soğuk bir içecekti.

Para Birimi: Aztekler döneminde kakao çekirdekleri o kadar değerliydi ki para birimi olarak kullanılıyordu (örneğin; bir tavşan 10 çekirdek, bir köle 100 çekirdek ederdi).

-Avrupa İstilası ve Dönüşüm

İspanyol fatihlerin (Conquistador) Amerika'ya gelişiyle çikolatanın kaderi değişti. Kakao Avrupa'ya ilk geldiğinde sadece aristokratlara özel, egzotik bir ilaç ve güç kaynağı olarak görüldü. İspanyollar, Azteklerin acı tarifine şeker kamışı, tarçın ve vanilya ekleyerek çikolatayı bugünkü tatlı formuna yaklaştırdılar ve sıcak içmeye başladılar.

-Sanayi Devrimi ve Katı Çikolata

19. yüzyıldaki teknolojik sıçramalarla çikolata herkesin ulaşabileceği bir yapıya dönüşmeye başladı...Van Houten: Kakao presini icat ederek yağı (kakao yağı) tozdan ayırmayı başardı. Fry & Sons: 1847'de dünyanın ilk yenilebilir katı çikolata kalıbını üretti. Sütlü çikolatanın ve ağızda eriyen ("conching" işlemi) dokunun keşfiyle çikolata modern halini aldı.

Kitabın en ilginç ve "insan hiç değişmiyor" dedirten kısımlarından biri kakaonun para birimi olarak kullanıldığı dönemlerde yaşanan "sahtecilik" ve "soygun" hikayeleri..

1. Azteklerin "Darphane" Sahteciliği

Kakao çekirdekleri o kadar değerliydi ki (bir nevi madeni para), Aztek pazar yerlerinde ciddi bir sahtecilik sektörü oluşmuştu. Kitapta anlatılan yöntem tam bir "mikro-soygun" sanatı: Dolandırıcılar, kakao çekirdeğinin kabuğunu dikkatlice açıyor, içindeki değerli özü çıkarıyorlardı. İçini değersiz çamur, kum veya külle doldurup tekrar kapatıyorlardı. Dışarıdan bakıldığında gerçek bir çekirdek gibi duran bu "sahte paralarla" pazarda alışveriş yapıp halkı ve tüccarları soyuyorlardı.

2. İspanyol Kadırgaları ve "Koyun Pisliği" Sanılan Hazine

Kitapta geçen bir diğer çarpıcı olay ise 1500'lü yıllarda geçiyor. Avrupalı korsanlar, değerli maden (altın, gümüş) taşıdığını düşündükleri İspanyol gemilerine saldırdıklarında ambarlarda binlerce kakao çekirdeği buluyorlardı. Korsanlar çikolatanın değerini henüz bilmedikleri için, bu çekirdekleri "koyun pisliği" sanıp sinirlenerek denize döküyorlardı. Aslında tonlarca ağırlığındaki bir serveti (Aztek standartlarına göre devasa bir hazineyi) elleriyle yok ederek en büyük "fırsat soygununu" kaçırmış oluyorlardı.

3. Moctezuma’nın Hazinesi

Aztek imparatoru Moctezuma’nın sarayında devasa bir kakao deposu vardı. İspanyollar şehre girdiğinde altınların peşine düşmüşlerdi ama Moctezuma için gerçek servet, sarayındaki milyonlarca kakao çekirdeğiydi. İspanyollar başlangıçta bu "kahverengi çekirdek yığınlarına" anlam verememiş, ancak bir çekirdekle bile bir şeyler satın alınabildiğini görünce olayın boyutunu kavramışlardı.

"Çikolatanın Gerçek Tarihi" aslında bize şunu söylüyor: Çikolata, modern çağda bir kaçamak olsa da, antik çağda uğruna hırsızlık yapılan, sahtesi üretilen ve imparatorluklar yıkan gerçek bir "valuta" (para birimi) idi.

Sophie Coe (1933-1994)

Sophie Coe (evlilik öncesi soyadı Dobzhansky) Güney Kaliforniya'da Sovyet göçmen bir ailenin çocuğu olarak dünyaya gelen Amerikalı bir antropolog, yemek tarihçisi ve yazardı.

Sophie Dobzhansky'nin ebeveynleri, genetikçi ve evrim biyoloğu Natalia Sivertzeva ve Theodosius Dobzhansky , 1927'de SSCB'den Amerika Birleşik Devletleri'ne göç etmişlerdi. Tek çocukları olan Sophie, 1933'te Kaliforniya, Pasadena'da doğdu ve aile, Sophie yedi yaşındayken 1940'ta New York'a taşındı. 1940'ların sonlarında ve 1950'lerin başlarında Dobzhansky, yazlarını Nobel ödüllü sitogenetikçi Barbara McClintock'un Dobzhansky'nin deney bitkilerine gösterdiği özeni takdir ettiği söylenen Cold Spring Harbor Laboratuvarı'nda asistanlık yaparak geçirdi.

Dobzhansky, 1955 yılında Radcliffe Koleji'nden antropoloji alanında lisans derecesiyle mezun oldu; burada Rusça ve Portekizce dillerini öğrendi ve şişede evcil bir tarantula beslemesiyle tanınıyordu. Mezuniyetinden kısa bir süre önce evlendi ve 1964 yılında Harvard'dan antropoloji alanında doktora derecesi aldı.

Coe, Yuri Knorozov'un "Maya Yerlilerinin Yazısı" (1967) adlı eserinin seçilmiş bölümlerini çevirdi . Knorozov, çalışmalarını De Landa'nın fonetik alfabesine dayandırmış ve Maya kodunu ilk çözen kişi olarak kabul edilmektedir . Coe'nun çevirisi, daha önce alay konusu olan teorilerinin meşrulaştırılmasında önemli bir rol oynamıştır. Ayrıca Yeni Dünya yerlilerinin yemeklerini de incelemiş ve "Petits Propos Culinaires" için bir dizi bilimsel makale yazmıştır . Bu alandaki araştırmaları, (Amerika'nın İlk Mutfakları-1994) adlı eserinde doruk noktasına ulaşmıştır. Bu eser, çikolata üzerine önemli miktarda materyal içermekteydi ve Coe, bu materyali bir sonraki kitabı olan (Çikolatanın Gerçek Tarihi-1996) için genişletmeye karar vermiştir. Araştırma ve yazım sürecinde kansere yakalanmış; kitap eşi Michael D. Coe tarafından tamamlanarak 1996 yılında ölümünden sonra yayınlanmıştır.

Coe, dünyanın dört bir yanından on sekizinci yüzyıldan itibaren derlenmiş yaklaşık 1000 ciltten oluşan kapsamlı bir mutfak tarihi kitabı koleksiyonunu Schlesinger Kütüphanesi'ne bağışladı..

...

Kitapta Aztekler zamanında yapılan Sıcak Çikolata tariflerine de yer vermişlerdi

O sırada ben de kahve sektöründe çalışıyordum ve Sıcak Çikolata formülü oluşturacak denemeler yapıyordum..Aztek tariflerini kendim için oluşturup bir süre keyifle tüketmiştim:=))

Kitabın baskısı yok sanırım..Bu linkten indirip okuyabilirsiniz..

(yavaş indirmeler kısmındaki ilk linke tıklayıp sayacı bekleyip sonra indirin)

Feriba Vefi

 

Azerbaycan asıllı İranlı romancı ve öykücü Feriba Vefi, 1963 yılında Tebriz’de doğdu. Edebiyat dünyasına ilk olarak kısa öyküleriyle giren yazarın beş öykü kitabı, altı romanı ve çok sayıda edebiyat dergisinde kendisine ait bir dizi öyküsü bulunmaktadır. Bu eserlerde yazar, kadın karakterini geliştirmeye, kadının sorunlarına eğilmeye ve ilgi göstermeye ağırlık verir. Vefi, erkekler tarafından belirlenen dilin sınırlarını aşarak kendine has bir dil ve edebiyat geleneğini oluşturmuş ve tarihin her döneminde ataerkil toplumun baskılarına maruz kalan kadının sessiz çığlığını tüm dünyaya duyurmaya çalışmıştır.

Fariba Vefi, Alman Edebiyatı Akademik Değişim Servisi 2020 Özel Ödülü'ne layık görülen ünlü yazarlardan biriydi. Vefi ayrıca bir yıllığına Berlin'de yaşama hakkını da kazandı. Eserleri Azerice, Türkçe, Rusça, Arapça, Japonca ve İngilizceye çevrildi. Fariba Vefi evli, bir erkek-bir kız çocuğu vardır. Halen ailesiyle birlikte İran'ın başkenti Tahran'da yaşamaktadır.

Eserleri

1986-Dar Omğe Səhnə-Sahnenin Derinliklerinde 

1999-Hətta Vaxti Mixandim-Gülerken Bile

2002-Pərəneyə Man-Uçup Giden Bir Kuş

2006-Tərlan-Terlan

2007-Rüya-yi Təbbat-Tibet Rüyası

2008-Razi Dar Küçəda-Sokaklardaki Sır

2009-Dar Rahe Villa-Villaya Giderken

2011-Hamı-ye Üfüq-Gökyüzünün Her Yerinde

2012-Ma Kəmal Mişəvad-Dolunay Oluyor

2014-Ba'd Ez Pâyân-Sondan Sonra 

2016-Bi Baad Bi Paru-Rüzgarsız, Küreksiz

(Eser isimleri translate ile çevrilmiştir-tam karşılığı olmayabilir)

Feriba Vefi'nin ilk romanıdır. Roman, Türkçeye 'Uçup Giden Bir Kuş' adıyla Lale Javanshir tarafından çevrilmiştir. 2003 yılında Huşeng Golşiri adına verilen "Yelda Edebiyat Ödülü"ne, sonraki yıllarda ise Mehregan ve İsfehan Edebiyat Ödüllerine layık görülmüştür. 

Vefi, 'Uçup Giden Bir Kuş' romanında, yıllarca kirada süründükten sonra elli metre karelik küçük bir ev satın alan ve bundan dolayı güven duygusu hisseden ancak eşi evi satıp ve yurtdışına giderek aileyi bir başına, perişan bir halde arkasında bırakan bir kadını anlatır. Kadın bir başına zor şartlarda iki çocuğunun bakımı ve sorumluluğuyla birlikte kendi hayatının idamesini üstlenir. Roman boyunca kadının monoton hayatına, geçmişin yükü ve geleceğin bilinmezliği arasında var oluş çabasına, dile getiremediği pişmanlıklarına, endişelerine, çelişki ve özlemlerine tanık oluruz. 

    

kitaptan bazı tadımlıklar...

"Bu eve taşındığımızda mahalleyi sevmeye karar ver­dim. Bu kararı vermemiş olsaydım, burayı hiçbir zaman se­vemeyebilirdim. Çok gürültülüydü. İlk gün, sanki bizi çev­reyle daha yakından tanıştırmak istiyormuşçasına, Haşimi Bey on dört yaşındaki kızını kırbaçladı; birkaç dilden oluş­muş küfürlerini de çakıl taşları gibi bizim arka bahçeye boşalttı. " 

***

"Şehla eli dolu geliyor.  "Niye karanlıkta oturmuşsunuz?" 

Hiçbir şey söylemiyorum. Işıkları açıyor. Annem gözle­rini hızlıca açıp kapatıyor. Bence annemin sadece bir tane ışığı var, onu kapatınca her yer karanlıklaşıyor. 

Şehla'nın ise birden fazla ışığı var. Bu yüzden, Yasin okunup ağıt ya­kılırken bile, yanındaki genç kıza falan hanımın çayının bittiğini hatırlatıp peçete isteyebiliyor, boş şeker kaselerini doldurtabiliyor. 

Emir'in ise ışıkları çok. Evdeki ışıklar ka­panınca dışarıdakileri açabiliyor. Bu yüzden bana küstü­ğünde havuza gidebiliyor, kahvaltıda kelle paça çorbası içip kendisine soğuk bir meyve suyu ısmarlayabiliyor. Hatta arkadaşlarıyla birlikte çöle, dağa bile gidiyor. 

Benim de annem gibi sadece bir tane ışığım  var. Kapanınca içim kapkaranlık olur. Küsünce bütün dünyaya küserim, herkesten çok da kendime." 

***

"Emir, Mehin'e yazdığım mektubu okumuş. Şimdi de hakimin henüz çağırmadığı bir şahit gibi hazırda bekliyor. Onu konuşturmak için bağırıyorum, su toplayan bir kabarcığa yaklaştırılan iğne gibiyim. "

***

romanda en çok etkilendiğim paragrafta bu oldu:

"Buzdolabını kapısını açarken "Zavallı!" diyor. Emir yine  havaya  öksüz  yetim  bir  kelime  bıraktı. Benim de kelimenin sahibini bulmam gerek. İçimden za­vallı annem, zavallı Emir, zavallı babam diyorum. Kelimeyi bir gömlekmiş gibi herkesin üstünde deniyorum. Gömleğin kime daha çok yakıştığını düşünüyorum. Birdenbire meraklanıyorum: 

"Ya kelime bana aitse?" 

Kitabın pdf'i

Yer Demir Gök Bakır

Yer Demir Gök Bakır (1987)

 Anadolu’da bir köyde kendi halinde yaşamakta olan Taşbaş’ın köylüler arasında yayılan söylencelerle nasıl “ermiş” düzeyine çıkarıldığı konu edilmektedir. Taşbaş’ın kendisi de bu söylencelere engel olmaya, kendisinin ermiş olmadığını anlatmaya çalışsa da, söylencelerin önünü alamaz ve olaylar birbirini izler.

...

Kars'tan geldiğim ilk yılın sonunda üniversiteye başladığım, İzmir'e de yavaş yavaş alıştığım dönemler..Üniversitedeki arkadaşlarımın hiçbirinde sanat ve edebiyat yönü yok ve bu durum tuhaf bir ironi oluşturuyordu, onlar beni sırf doğulu olduğum küçümser gibi bir yere koyuyorlardı, ben ise onların hepsinin ne kadar içleri boş olduğunu görüp kendimden aşağı bir yerde yapılandırıyordum..

O dönem Yaşar Kemal'in "İnce Memet" serisinin ilk kitabını bir günde okuyup çok etkilenmiştim, Livaneli'nin "Ada" albümü çok hoşuma gitmişti, onu dinliyorum vb..sonra bir gün okuldan eve gelirken bir sinema afişi gördüm, İzmir'de o dönem kaliteli filmler oynatan 6-7 tane sinema salonu vardı, Balçova'da oturuyordum ve afişteki film Güzelyalı'daki Köşk sinemasındaydı. (Güzelyalı Balçova'ya çok yakındı) büyük bir hevesle bilet aldım tek başıma gittim filme.. (Köşk sineması artık yok yıktılar ama aklımda kaldığı kadarıyla sinemadan çıkışta kapısı direk sokağa açılan sinemalardandı...)

kitabı indirip okumak için

Gördüğüm afişteki film "Yer Demir Gök Bakır" dı..Zülfü Livaneli yönetiyordu ve Yaşar Kemal'in romanından uyarlanmıştı, yapımcılığını Wim Wenders üstlenmişti.. Gerçekten heyecan verici isimlerdi benim için...

Büyük bir heyecanla filme girdim, film karanlık sahnelerle başladı ve en önemlisi konuşmaları ne kadar dikkatle dinlesem de anlayamıyordum, çok kötü hissettim ama neyse ki bu durum yaklaşık 5-10 dakika kadar sürdü ve sonrasında yavaş yavaş içine çekmeye başladı film kendisini..inanılmaz kar manzaralarıyla dolu (sonuna kadar böyleydi) masalımsı bir filmdi..çıktığımda öyle etkilenmiştim ki çok uzun süre filmin etkisinden çıkamadım..

Sonraları beni bu kadar etkileyen şeyin ne olduğunu düşününce, kafamda uzun zamandır yanıt veremediğim bir sorunun cevabını vermiş olduğunu gördüm:

O soru şuydu;  bir adam çıkıp ben peygamberim, şuyum, buyum dediği zaman insanlar ona neden inanır ve müridi olurlar..bu gerçekten inanılmaz bir şey, aynı soru herhangi bir arkeolojik/antik yeri gezerken de aklıma gelir..bakıyorsun kuş yuvası gibi sarp yerlere kaleler vb yapmışlar..ve bunu, birisi çıkıp "ben sizin kralınızım" deyip bugün ki imkanlarla bile çok zor yapılacak yerlere inanılmaz yapılar yaptırmışlar, yani bu nasıl bir güçtür, kralım diyen de insan o yapıya taş vb taşıyanda...Filmde bu oluşum çok ustaca ve yer yer mizahi bir şekilde verilmiş...kulaktan kulağa fısıldar şekilde bu işlerin nasıl bir kartopu şeklinde büyüdüğünü görüp irkiliyorsun..
...

Bir Anı..

En büyük ablamın eşi 70' li yılların devrimcilerinden.. babası ise dergahı olan doğuda unvan olarak yaygın kullanılan bir "Mir / Seyit"..

Baba dergahına gelen herkesin derdini dinliyor eliyle başını kutsuyor ve iyi olsun diye karşılıksız dualar yazıyor.. sonrasında o kişi, iyi olduğunda imkanı doğrultusunda dergaha tavuk, peynir, buğday vb. artık durumu neye izin veriyorsa küçük hediyeler getirirmiş.. baba ölünce tabi bunu devam ettirecek biri gerekiyor.. çünkü ailenin geçimi bundan sağlanıyor, ablamın eşi de o sıra Karsta Eğitim enstitüsünde okuyor ve öğretmen olacak, anne oğluyla konuşuyor, bunu devam ettirmesi için.. O da devrimci ya, inancı yok ve idealinde bu tip din sömürülerine yer yok, hatta bunları ortadan kaldırmak için mücadele ediyor, ilk başta şiddetle karşı çıkıyor ama bir süre sonunda geçim sıkıntıları vb başlayınca razı oluyor.. Ama ne bir dua biliyor ne de bu ritüelleri, gene anne yol gösteriyor, diyor ki ne yazdığının bir önemi yok babanın ceddi yeter sen yeter ki işini usulüne göre yap...

ve sonrasında ilk dertli vatandaş geliyor, babanın yaptığı gibi karşıdakinin derdi dinleniyor, el başa konuyor ve son olarak muska yazılıyor.. yalnız muskada herhangi bir Arapça ayet, dua vb. yok Nazım Hikmet'in bir şiiri var.. kağıda yazdığı şiiri katlayıp veriyor bunu açmayacaksın 3 gün boyunca suya koyup sonra suyunu içeceksin felan diyor, sonraki günlerde de bu şiir faslı devam ediyor Nazım Hikmet'li muskalar yapıp gelenlerin boynunda taşımasını felan istiyor..ve işin tuhaf tarafı aradan bir zaman geçince o ziyarete gelen insanlar iyileştiklerini, muratları neyse gerçekleştiğini söyleyip elini öpmeye geliyorlar yanlarında getirdikleri küçük hediyeleriyle...
...

bu film de bu kabaca anlattığım şey var ama o kadar güzel anlatılmış ki...

Bugün Livaneli sohbet serisinin 10.cusunda bu filmle ilgili anılarını anlatmış.. çok güzeldi, beni seksenli yıllarıma götürdü ve filmin kaliteli bir montajı üzerinde çalışıldığını söyledi bu çok iyi haber, çünkü bende filmin VCD si var ama görüntüler çamur gibi.. Youtube da da var ama aynı VCD den çekilmiş görüntüler...Umarım yakın zamanda kaliteli formatı çıkar ve hepimizin arşivinde yer alır, çünkü Mutlaka izlenmesi gereken filmlerden bana göre....

Livaneli'nin sohbet videosunun linki

Yer Demir Gök Bakır filminin Linki

Filmin Ana temasının müziği

Livaneli'nin web sayfası

Blogdaki diğer Livaneli yazıları 1 / 2

John Gray-Kedi Felsefesi

İngiliz filozof John Nicholas Gray, siyaset felsefesi, analitik felsefe ve fikirler tarihi uzmanlığını yansıttığı kitaplarıyla tanınıyor. Avrupa Düşüncesi profesörü olarak görev aldığı Londra Ekonomi ve Siyaset Bilimi Okulu'ndan 2008'de emekli oldu. Ateizmin Yedi Türü, Saman Köpekler, Kara Ayin ve Kuklanın Ruhu gibi büyük övgü alan kitapların yazarı. Otuz yıldan uzun süredir de kedilerle ahbaplık ediyor.

Kitapları

-Kedi Felsefesi-Kediler ve Hayatın Anlamı
-Saman Köpekler-İnsanlar ve Diğer Hayvanlar Üzerine Düşünceler
-Kuklanın Ruhu-İnsan Özgürlüğüne Kısa Bir Bakış
-Liberalizmin İki Yüzü
-El Kaide-Modern Olmanın Anlamı
-Ateizmin Yedi Türü
-Kara Ayin
-Reklam Yasakları ve İfade Özgürlüğü
-Ölümsüzleştirme Kurulu
-Sahte Şafak
-Küresel Yanılgılar



John Gray-Kedi Felsefesi-Kediler ve Hayatın Anlamı
Çev. Ayşegül Yurdaçalış
Domingo Yayınları/ 144 sayfa

arka kapak

“Uyandığında daha çok çalışabilmek uğruna uyumak, acınası bir yaşam biçimidir. Keyif için uyu, kâr için değil.”

En zeki ve yaratıcı zihne sahip tür biziz. Sadece biz, türünün huzursuzluğuna deva bulmak için bir düşünce disiplinini-felsefeyi–yarattık. Öyleyse nasıl oluyor da kediler bir şekilde hep memnun ama biz hep dertliyiz? Belki de büyük filozoflarımızdan çok, kedilerden öğreneceklerimiz vardır.

Çağdaş düşünür John Gray insanın felsefeyle, inanışlarla ve modern araçlarla kurduğu dünyasının kırılganlığını bir kedinin patisiyle yoklayıp test ediyor; sevgi, bağlılık, ölümlülük, ahlak, kıskançlık ve benlik gibi belalı konuların kediler için neden meseleye dönüşmediğini anlamaya çalışıyor. Montaigne’in meşhur kedisinden, Vietnam Savaşı’nı cesaret ve neşesini kaybetmeden atlatmış kedi Mèo’ya, oradan da kedilerle ilgili kendi gözlemlerine uzanarak bir canlının “doğasına sadık olmasının” iyi yaşamak için kilit önemini vurguluyor. Bebeklikten itibaren toplumsal kabullere göre inşa ettiğimiz kendimize dair imgelerin çoğu zaman bedenimiz ya da yaşamımızın gerçekliğiyle uyuşmadığını, dolayısıyla onların peşinden koşmanın mutluluktan çok hayal kırıklığı getireceğinin altını çizerek, hayatlarımızın her türlü mükemmellik fikrinden daha zengin ve daha anlamlı olduğunu gösteriyor.

Kedi Felsefesi, kışkırtıcı fikirleriyle okurlarını silkeleyen, yün yumağına dolanmanın kedilere özgü olmadığını gösteren küçük ama tesirli bir kitap.



kitaptan alıntılar

"Bilinç, kendine döndüğünde, iyi  hayata giden yolda engel  oluşturur.  Özbilinç, acı verici  deneyimleri farkındalığın erişemediği  bir köşesine durmaksızın itme çabasıyla, insan aklını  bölmüştür.  Bastırılmış  acı,  hayatın  anlamına  ilişkin soruları akla getirerek adeta onu zehirler. Buna karşılık, kedi aklı bir ve bütündür. Acı çekilir ve unutulur, sonra yaşama sevinci  geri  döner.  Kediler  yaşamlarını  sorgulama  ihtiyacı duymazlar, zira hayatın yaşamaya değer olduğundan şüpheleri yoktur. Felsefenin nafile yere dindirmeye çabaladığı bitmez tükenmez huzursuzluğun kaynağı, insanın özbilincidir. "

"Bugünkü ev kedileri, bu türün yaklaşık 12.000 yıl önce Yakın Doğu'nun bugün kısmen Türkiye, Irak ve İsrail'i oluşturan bölgelerinde insanlarla yaşamaya başlayan belirli bir  kolunun, Felis  silvestris  lybica'nın  torunlarıdır.  Bu ke­diler  bu  bölgelerdeki  köyleri  istila  ederek, insanlığın  daha yerleşik bir yaşama geçişini kendileri için fırsata çevirmeyi başardılar.  Depolanmış  tohumlar  ve  hububatın  cezbettiği kemirgenleri ve  diğer hayvanları avlayarak ve  yemek  üzere kesilen hayvanlardan artakalan etleri kapışarak, insan yerleşimlerini güvenli gıda kaynakları haline getirdiler."

"İnsanların kedileri evlerine kabul etmelerinin daha temel sebeplerinden  biri,  kedilerin  insanlara  kendilerini  sevmeyi öğretmiş  olmalarıdır.  Kedigil  evcilleşmesinin  altında  yatan esas neden budur.  Kediler  öylesine cazip ve akıl çelicidirler ki, sıklıkla bu dünyanın ötesinde bir yerlerden gelen varlıklar olarak görülmüşlerdir. İnsanlar, insan dünyasının dışında kalan bir şeylere ihtiyaç duyarlar, yoksa akıllarını kaçırabilirler. Animizm ki en eski ve en evrensel dindir- insan dışı hayvanları ruhsal olarak bizimle eşdeğer, hatta bizden daha üstün kabul ederek işte bu ihtiyacı karşılıyordu. Diğer canlılara  tapınarak  atalarımız, kendilerininkinin  dışındaki bir hayatla etkileşime girme şansı buldular."

"Doğalarına aykırı bir ortamın içinde sıkışıp kalmadıkları sürece, asla kedilerin canı sıkılmaz. Can sıkıntısı kişinin kendisiyle yalnız kalma korkusudur. Kediler kendileri olmaktan  mutludurlar,  insanlar  ise  kendilerinden  kaçarak mutlu olmaya çalışırlar." 

"Zalimlik, empatinin  negatif  biçimidir.  Başkalarının  hislerini  paylaşmadığınız sürece, acılarından da haz alamazsınız. İnsanlar Ortaçağ'da kedilere eziyet ederken  empatinin  bu  negatif biçimini  sergiliyorlardı.  Bunun  tersine,  kediler  ise  yakaladıkları bir fareyle oynarken onun çektiği azaptan zevk duymazlar. Avlarına  sataşıp  rahat vermemek, avcı  doğalarının bir dışavurumudur."

" Zen'de  "zihinsizliğe"  ulaşan kişi akıldan yoksun değildir.  "Zihinsizlik", zihin dağınıklığından arınmış dikkati -başka deyişle, kişinin yaptığı işe bütünüyle kendini vermesini- ifade  eder.  İnsanlarda bu nadiren kendiliğinden gerçekleşir. En iyi okçu, okunu düşünmeden atandır,  fakat buna ancak bir ömür boyu talim sonucunda ulaşılır. Kediler için ise zihinsizlik doğuştan gelen bir haldir. "

"Deliler  tanıdığımız  en  büyük  akıl  yürütücülerdir  ve  bu özellik onların yıkımına eşlik eden özelliklerinden de biridir. Tüm yaşamsal  süreçleri adeta  büzüşüp  akıllarında toplanmıştır. Aklı  başında  insanlarda  olup  da  onlarda olmayan şey nedir? Aldırmama, görünüşlere itibar etmeme, gevşeme ve dünyaya gülüp geçebilme yetisi. Onlar ise kendilerini bırakamazlar"

"Gel gör  ki, insanlar fikirler  uğruna  ölmekte  benzersiz  oldukları  gibi, fikirler uğruna öldürmekte de rakipsizdirler.  İpe sapa gelmez fikirler uğruna ölerek ve öldürerek hayatına anlam katmaya çalışmış ne çok insan vardır. Ve kendi  düşüncelerini paylaşmayanları  öldürerek, ölümü yendiklerine inanabilirler.  Avcı  hayvanlar  olarak  kediler,  yaşamak  için  öldürürler. Dişiler yavruları uğruna ölmeye hazırdır ve normalde bütün kediler kapatıldıkları bir yerden kurtulabilmek için hayatlarını tehlikeye atarlar. Ama herhangi bir tür ölümsüzlüğe erişebilmek uğruna öldürmemeleri ve ölmemeleriyle insanlardan ayrılırlar. Kedigil intihar eylemcileri yoktur.  Kediler ölmek istiyorlarsa, bu daha fazla yaşamak istemedikleri içindir.  Wittgenstein şöyle yazıyordu: 

"Eğer  sonsuzluktan  anlaşılan, sınırsız  bir  zamansal süre değil de zaman dışılık -ya da sonrasızlık- ise, şimdide yaşayan sonsuzu yaşar."

"Mısırlılara, dünyanın ruhlarla dolu olduğunu kabul eden animist gelenekler miras kalmıştı. Bu geleneklerde,  insanlar diğer hayvanlardan daha üstün değildi. Varlıkların -biri cansız maddeye, diğeri maddesel olmayan ruhlara ait- birbirinden apayrı iki işleyiş düzeni olmayıp, hayvan ve insan ruhlarının ortaklaşa paylaştıkları tek bir düzen vardı."

"Vazgeçebileceğimiz  yüklerimizden  biri,  mükemmel  bir hayatın mümkün olabileceği fikridir. Bu, hayatlarımızın kaçınılmaz biçimde yetersiz  ya  da kusurlu  olduğu anlamına gelmez. Aksine, hayatımız her türlü mükemmellik fikrinden daha zengin ve daha anlamlıdır.  İyi hayat, yaşamış olabileceğimiz ya da yaşayabileceğimiz bir hayat değil, halihazırda sahip  olduğumuz  hayattır.  Bu  konuda  kediler  bize  öğretmenlik  yapabilirler,  zira  onlar  yaşamadıkları  hayatlara  özlem duymazlar."

*** İyi Yaşamaya Dair 10 Kedigil Tüyosu ***

Kediler insanlara nasıl yaşamaları gerektiğini öğretmeye ilgi duymazlar, ki duysalardı bile muhtemelen emirler vererek yapmazlardı bunu. Öte yandan, kedilerin bize nasıl daha az beceriksizce yaşayabileceğimize dair tüyolar verebilecekleri hayal edilebilir. Şüphesiz onlar bizden tavsiyelerine uymamızı da beklemeyeceklerdir. Önerilerini oyunbaz bir şekilde, hem kendileri hem de tavsiye alan insanlar için eğlencelik bir şey olarak sunacaklardır.

01-Asla insanları mantıklı davranmaya ikna etmeye çalışma

İnsanları akılcı davranmaya ikna etmeye çalışmak, kedilere vegan olmayı öğretmeye çalışmak gibidir. İnsanlar aklı, neye inanmak istiyorlarsa onu desteklemek, nadiren de inandıkları şeyin doğru olup olmadığını görmek amacıyla kullanırlar. Bu durum üzücü olsa da, senin ya da bir başkasının bu konuda yapabileceği hiçbir şey yoktur. Eğer insan mantıksızlığı seni hayal kırıklığına uğratıyor ya da bir şekilde tehlikeye atıyorsa, sakince oradan uzaklaş.

02-Yeterli zamanın olmadığından yakınmak aptalcadır

Eğer yeterince zamanın olmadığını düşünüyorsan, zamanını nasıl geçireceğini bilmiyorsun demektir. Amacına hizmet eden şeyler yap ve yapmaktan keyif aldığın şeyi, sırf o şeyin kendisi için yap. Böyle yaşayınca, bolca zamanın olduğunu göreceksin.

03-Çektiğin acıda anlam arama

Eğer mutsuzsan ıstırabında teselli arayabilirsin, ama bu kez de onu hayatının anlamı haline getirme tehlikesiyle karşılaşırsın. Acılarına bağlanma; bağlananlardan da uzak dur.

04-Başkalarına kayıtsız kalmak, kendini onları sevmek zorunda hissetmekten iyidir.

Evrensel sevgi ülküsünden daha çok zarar vermiş olan pek az ideal vardır. En iyisi, sevecenliğe dönüşebilecek bir kayıtsızlık geliştirmektir.

05-Mutluluğun peşinden koşmayı unut, böylelikle ona kavuşabilirsin

Mutluluğu peşinden koşarak yakalayamazsın, zira seni neyin mutlu edeceğini önceden bilmen mümkün değildir. Bunun yerine, en çok ilgini çeken şeyi yap, böylece mutluluk hakkında hiçbir şey bilmesen de mutlu olacaksın.

06-Hayat bir hikaye değildir

Eğer hayatını bir hikaye olarak algılarsan, onun sonunu yazma hevesine kapılabilirsin. Oysa yaşamının nasıl sonlanacağını ya da sondan önce neler olacağını henüz bilmiyorsun. En iyisi, yazılı metni bir kenara bırak. Yazılmamış hayat, uydurabileceğin her türlü hikayeden daha yaşamaya değerdir.

07-Karanlıktan korkma, çünkü nadide şeylerin pek çoğu gecenin içinde saklıdır

Harekete geçmeden önce düşünmen gerektiği öğretilmiştir sana ve genellikle de iyi bir tavsiyedir bu. Anlık hislerinle hareket etmek, fazla düşünmeden benimsemiş olduğun kimi köhnemiş felsefelere göre hareket etmekten başka bir şey olmayabilir. Ama bazen de gölgelerin içinde hafifçe parıldayan bir ipucunun peşine düşmekte fayda vardır. Onun seni nereye götüreceğini asla bilemezsin.

08-Uyumanın keyfi için uyu

Uyandığında daha çok çalışabilmek uğruna uyumak, acınası bir yaşam biçimidir. Keyif için uyu, kar için değil.

09-Seni mutlu etmeyi vadeden kişilerden uzak dur

Seni mutlu etmeyi vadedenler, kendileri daha az mutsuz olabilsinler diye yaparlar bunu. Senin acılarına muhtaçtırlar, zira o olmasa hayatın bir anlamı kalmayacaktır onlar için. Başkaları için yaşadığını söyleyen kimselere güvenme.

10-Eğer biraz olsun kedice yaşamayı öğrenemiyorsan, hiç vicdan azabı duymadan insanın oyalanma dünyasına geri dön

Kedice yaşamak, yaşadığın hayatın ötesinde bir şey istememek demektir. Bu da teselliler olmadan yaşamak anlamına gelir ve bu durumu kaldırabilmek senin için çok zor olabilir. O takdirde, miadını doldurmuş bir dini benimse, tercihen bol ritüelli olsun. Olur da kendine uygun bir din bulamazsan, sosyal yaşama vur kendini. Romantik aşkın heyecanı ve hayal kırıklıkları, paranın ve hırsların peşinde koşmak, siyasetin oyunları ve güncel haberlerin uğultusu çok geçmeden her türlü boşluk hissini defedecektir.

John Nicholas Gray

Türkçede yayınlanan tüm kitapları buradan indirip okuyabilirsiniz

Al Campbell-2024-Cunk on Life

 

Al Campbell-2024-Cunk on Life

Yönetmen: Al Campbell
Senaryo: Charlie Brooker, Ben Caudell, Erika Ehler
Ülke: İngiltere
Tür: Komedi
Süre: 71 dk
Oyuncular: Diane Morgan, Michelle Greenidge,
Charles Aitken, Jerry Wilder, Ruth Adams

Özet

Bu uzun metrajlı özel yapımda duygusuz belgeselci Philomena Cunk, hayatın anlamını bulma yolculuğunda filozofları ve akademisyenleri şaşkına çeviriyor.

 Filmden bazı diyo/mono-loglar:

-Âdem ve Havva sadece var olan değil, babalarını hüsrana uğratan ilk insanlardı. Tanrı her şeyin sırrını lezzetli bir meyvenin içine sakladı ve boktan bir sebepten yemelerini yasakladı. Ama yine de yediler. İnsanlığın düşüşünü hızlandıran ilk Apple ürünü diyebiliriz. Bu ilk günahtı...

-Tanrı günahkârları zapt etmek için yardıma ihtiyaç duydu. Kime ulaşacağını biliyordu. Bu kutsal Musa. Eski Ahit döneminin en başarılı influencer'ıydı. Zamanının MrBeast'i gibiydi. Tanrı bir gün Musa'yı Sina Dağı'nın zirvesine davet etti  ve ona taş tabletlere oyulmuş birtakım hayat kuralları verdi. Dünyanın ilk ve en ağır basın açıklamasıydı. Tanrı, Musa'ya bu mesajı her yere yaymasını emretti. Çok sinir bozucu olmuştur. Çünkü tabletleri yürüyerek aşağı indirmeliydi ve muhtemelen çuvalında yer yoktu...

-Burası Las Vegas. Vegas"ın İspanyolcası. Kumarhaneleri, striptiz kulüpleri ve gece gündüz açık barlarıyla Mekke'ye gitmeyen insanlara bir alternatif sunuyor...

-Tanrı sadece işlediğiniz günahları değil, işlemeyi düşündüklerinizi de biliyor. Tanrı her düşüncemizi biliyor. Veri gizliliği açısından kâbus, değil mi?

-Açıkçası Tanrı'yla ilişkimizde birçok potansiyel tehlike var. Bizi sürekli izliyor. Kuralları o koyuyor. Çok sinirli bir ruh hâli var. Hatta kendini Tanrı sanıyor. Özünde toksik bir narsist değil mi?

-Tanrı'nın merhametsiz doğası yüzünden ona inananlar gözüne girmeye çalışıyor. Bunu da ibadet adı verilen organize bir yaltaklanmayla yapıyorlar.

-Her canlı formu hücrelerden oluşur. Hapishane hücresi gibi. Bu yüzden varoluş bu kadar iç karartıcı. Resmen hüküm giymişiz.

-Genelde dişi üreme organı güvenlik açısından içeriye gizlenmiştir ve aboneliğiniz yoksa göremezsiniz. Buna karşılık erkek cinsel organları, diğer adıyla "Bay Genital" vücudun dışında yaşar. Bir eş adayına rızası olmadan özel mesajla fotoğrafı gönderilebilir.

-Niye elektrikli sandalyede aynı anda bir kişi oturabiliyor? Tek seferde yedi kişiyi götürecek elektrikli bir bank yapılamaz mı? Muhtemelen ama yapılmamalı. Daha hızlı olurdu ve yığın hâlinde gönderebilirdin. Daha hızlı olurdu ama o zaman idamın mantıklı ve yararlı olduğunu kabul etmemiz gerekirdi ve ben etmiyorum...İnsanlara elektrik vermek çevre dostu değil sanırım? Onları buharla öldüremez miyiz?

-Biri bana kedilerin varoluşçu canlılara güzel bir örnek olduğunu söylemişti. Bir varoluşçu için iyi bir hayat, tabii öyle bir şey varsa, kendi hedeflerini ve değerlerini yaratıp onları yürekten takip etmene bağlıdır. Mesela kedim başkalarınca yönlendirilmek yerine kendi çevresine tepki veriyor. Kediler varoluşlarını düşünmüyor mu yani? Belki o kadar endişeliler ki "miyav" diyerek acılarını ifadeediyorlardır.. Kediler de acı çeker. Ama öz bilinçlerini gösterir nitelikte bir eylemdebulunmazlar. Kediler kendi göt deliğini yalıyor. Tüm varoluşçular bunu yapabilecek kadar esnek mi?

-ELIZA bir psikiyatrist simülasyonuydu. Ne hissettiğini sorup cevabına göre tepki veriyordu. Ama basitti, psikiyatristin her yaptığını yapamıyordu. Boş boş dolanıp ekstra ücret alamıyor, sekreteriyle birlikte olamıyor, omlet pişiremiyor ve bunu yapamıyordu...

-Mektup yazarken olduğu gibi yazarlar kitaplarının sonunu imzalıyor mu? "Suç ve Ceza'yı" okudunuz, Son, Saygılarımla, Dostoyevski" gibi.

İnsan gözünü direkt anüse bağlayan sinir niye var? Yok. Var çünkü poponu karıştırdığında böyle oluyorsun.

Penis bir kadına girdiğinde niye sürekli çekilip tekrar giriyor? İçeri girince işini halledip çıksa olmaz mı? Sadece sperm üretmesi üzücü, değil mi? Domates çorbası üretseydi, sonrasında yatakta bir kâse içebilirdiniz.

- Demek Büyük Patlama çetesindesin. Ne dedin? Çete. 

      Büyük Patlama çetesi. Hepimiz bu çetedeyiz.

bu linkten izleyebilirsiniz..

Armağan Şarkılar-2025

2024 yılı boyunca severek dinlediğim parçalardan seçtiklerim...

1.Abdullah Ibrahim-Trieste My Love (1:55) 

2.Adam Baldych-Aurora (5:11) 

3.Adam Baldych-Genesis (4:45) 

4.Adam Baldych-Gymnopedie (3:42) 

5.Adam Baldych-Jadzia (5:50) 

6.Adam Baldych-La Deploration Sur La Mort (4:39) 

7.Aldo Di Caterino-Alfonsina Y El Mar (7:16) 

8.Aldo Di Caterino-Gli Amori Sospesi (6:23) 

9.Ana Carla Maza-Astor Piazzola (Latin Version) (6:11) 

10.Ana Carla Maza-Miriam Valdés (4:36) 

11.Andrea Braido & G. Cordini Here Comes The Sun (3:00) 

12.Andrea Braido-Alessandra Song (3:19) 

13.Andrea Braido-Autumn Wind (4:28) 

14.Andrea Braido-Barocco Braidus (2:45) 

15.April Armstrong-Tu Chiami Una Vita (2:50) 

16.Arianna Savall-La Tarara (3:17) 

17.Arianna Savall-L’adieu (4:15) 

18.Aygün Bayramova-Qal senə qurban (8:04) 

19.Blaly-Garnisons Kirkegård (3:29) 

20.Carminho-O Quarto (3:20) 

21.Cem Karaca-Sevda Kuşun Kanadında (7:03) 

22.Ceren Gündoğdu-Kapı (2:20) 

23.Cordâme-Autour de Gnossienne I (3:27) 

24.Cordâme-Carré de Sable (5:05) 

25.Cordâme-Gymnopédie Aquatique (2:29) 

26.Cordâme-Marie Neige Lavigne-Héra (3:45) 

27.Dimitri Grechi Espinoza-Walk On The Wild Side (6:35) 

28.Ed Sheeran-Shape Of You (3:53) 

29.Edita Gruberova-Vorrei Spiegarvi, Oh Dio K.418 (7:57) 

30.Edward Perraud-Traversée (7:25) 

31.Elias Nardi Quartet-Fosforo (4:38) 

32.Erdem Şimşek & Sır-Koçu Baba (4:01) 

33.Erdem Şimşek-Bahar-Şelpe (5:07) 

34.Erdem Şimşek-Musa Eroğlu-Esti Bahar Yeli (3:20) 

35.Gillian Welch-Empty Trainload Of Sky (3:24) 

36.Giovanni Guidi-Cantos del Ocells (6:23) 

37.Harmen Fraanje-Melancholia (4:00) 

38.Henning Schmiedt-Suite for Cello and Piano (5:42) 

39.Iiro Rantala-Country and Eastern (3:32) 

40.Iiro Rantala-Das Handtuch (3:58) 

41.Iiro Rantala-Monteverdi and His Ideas (3:49) 

42.Iiro Rantala-Morte a Venezia (6:34) 

43.Ilias Andriopoulos-Road To Colchis (3:27) 

44.Isao Suzuki-Mysterious (4:27) 

45.Jan A. Kaczmarek-Neverland-Minor Piano Var. (3:39) 

46.Jan Lundgren-Fresu (3:37) 

47.Jan Lundgren-Para Aprender a Amar (4:44) 

48.Joel Lyssarides & G. Prokopiou-Anamnesis (4:51) 

49.Joel Lyssarides & Georgios Prokopiou-Rivers (4:27) 

50.Joel Lyssarides & G. Prokopiou-Zafeirious Solo (2:55) 

51.Johan Farjot-Gotham Lullaby (3:35) 

52.Johan Farjot-If You Knew (3:34) 

53.John Ashton Thomas-Jaipur Palace (2:53) 

54.John Surman-Pebble Dance (6:18) 

55.John Surman-Words Unspoken (6:34) 

56.Karim Baggili-Apollo Recall Song (5:08) 

57.Lars Danielsson, Verneri Pohjola-Cattusella (3:47) 

58.Le Trio Joubran-Sama-Sounounou (2:55) 

59.Lilit Pipoyan-Light Is Tired (4:55) 

60.Lilit Pipoyan-Old Love (7:02) 

61.Luciana Mancini-La Bruja-Christina Pluhar (6:11) 

62.Madeleine Peyroux-Me and the Mosquito (3:35) 

63.Marie-Neige Lavigne-Ostara (6:15) 

64.Michelle Gurevich-Life Is Coming Back to Me (4:19) 

65.Mozart-Violin Sonata No. 26 in Bb, K. 37 (19:56) 

66.Nena Venetsanou-Ki Anamessa (3:20) 

67.Nesrine-Bonnie-and-Clyde (3:54) 

68.Nesrine-Fear (3:05) 

69.Niall Byrne-Felt Improv No 39 (2:37) 

70.Niclas Knudsen Trio-Se Nu Stiger Solen (4:24) 

71.Noir Désir-Le Vent Nous Portera (4:48) 

72.Sabine Devieilhe-Bach-Mein Jesus was vor Seelenweh (2:51) 

73.Sammi Smith-Help Me Make It Through the Night (2:33) 

74.Tom Waits-Green Grass (3:13) 

75.Tord Gustavsen Trio-Seattle Song (3:48) 

76.Toshitake Shinohara-Takeda No Komoriuta (1:54) 

77.Transatlantic Non-Stop-Cerca O Lejos-Gözelim Sensen (7:45) 

78.Tunde Jegede-Movin' (4:41) 

79.Vegard Hasselgard-Hjemlengsel (6:36) 

80.Vegard Hasselgard-Insomnia (6:16) 

81.Vegard Hasselgard-Skreddertimen (5:06) 

82.Yinon Muallem-Freedom (6:55) 

83.Youn Sun Nah-La Foule (4:00) 

84.Zuhal Olcay-Sevda Kuşun Kanadında (4:32) 

85.Öykü Gürman-Kal Sene Kurban (6:41)

85 tracks in Playlist length: 6 hours 41 minutes 45 seconds / 852 MB

Mario Benedetti

Mario Orlando Hardy Hamlet Brenno Benedetti Farrugia ya da bilinen ismiyle Mario Benedetti 14 Eylül 1920 yılında Uruguay'ın Paso de los Toros kentinde doğdu. Ailesi İtalya kökenliydi. 1938-1941 yılları arasında Arjantin'in başkenti Buenos Aires'te yaşadı. Öyküler, romanlar, şiirler, denemeler, kronikler, film senaryoları, şarkı metinleri, "şiir biçiminde bir roman" ve tiyatro oyunları yazdı. 

Uruguay entelektüel ve yazar hareketi olan 1945 Kuşağı arasında yer alan Benedetti, şiirlerinden oluşan ilk kitabı 'La vispera indeleble'i  1945 yılında yayımladı. Yazar 1945'den 1974'e kadar haftalık Uruguay dergisi Marcha için gazetecilik yaptı ve özellikle 1971 'den 1973'e kadar somut politik etkinliklerde görev aldı. Benedetti'yi en çok etkileyen olay 1959 Küba Devrimi oldu. 1973-1985 yıllarını sürgünde yaşadı. Önce Arjantin, sonra Peru'da..Daha sonra birkaç yıl Casa de las Americas'ın "Edebiyat Araştırmaları Merkezi"ni yönettiği Küba ve son olarak da Madrid'de.

İlk romanı 'Quien de nosotros' 1953 yılında yayımlandı. Şiir, roman, öykü, oyun ve deneme alanında çok sayıda ürün veren Benedetti, Uruguay'da askeri diktatörlüğün iktidarı devraldığı 1973 yılında ülkesinden ayrılarak önce Arjantin'e, oradan Peru'ya, bir sene sonra Küba'ya ve nihayet İspanya'ya gitti. Demokrasinin yeniden kurulması üzerine 1983 yılında ülkesine döndü.

2009 yılında hayata veda eden Benedetti, yayımlanmış 80' den fazla kitabına, yirmiden fazla dünya diline çevrilmesine, kazandığı ödüllere, eserlerinden yapılan sinema uyarlamalarına rağmen İngilizce konuşulan ülkelerde yeterince tanınmadı. Buna karşılık İspanyolca konuşulan ülkelerde Latin Amerika'nın en önemli yazarlarından birisi olarak gösteriliyor.



Benedetti'nin Türkçedeki kitapları:

-Mola (Roman, 1960)
-Son Mühlet (Roman, 1984),
-Yıldızlar ve Sen (Öyküler, 1984)
-Sevincin Savunması (Şiirler, 1985)
-Edebiyat ve Devrim (Denemeler, 1995)
-Aşk, Kadınlar ve Hayat (Şiirler, 1995)
-Kırık Köşeli İlkbahar (Roman, 2014)

Edebiyat ve Devrim

Aydınlar ve sanatçılar seçkince bir tavır takınmak zorunda mıdırlar? Politik taban çalışmasının beraberinde getireceği güçlükler karşısında geri çekilerek yazı masalarına sarılmaları, kuramsal çalışmalarının ardına gizlenmeleri ya da bir düş dünyasına sığınmaları mı gerekir? Ya da tam tersine yazar -kendi dengesini yitirme pahasına bile olsa- yoğun siyasal etkinlik göstermeli ve bu sırada kendini sudan çıkmış balık gibi hissetmeyi göze almalı mıdır? Politik yönelimli yazar için kendisini artık yalnızca politik edebiyat ve yergiyle dile getirmek kaçınılmaz bir şey midir?

Bunlar Mario Benedetti'nin denemelerle deştiği sorunlardan birkaçıdır. Formüle ettiği yanıtlar, konuyla iki yönden ilişkili bir kişinin yanıtlarıdır: Yazarın ve politik savaşımcının.

Kırık Köşeli İlkbahar

Bir siyasi tutuklunun başrolde olduğu hikâye kimi zaman bir babanın, 

kimi zaman bir çocuğun, bazen olay kahramanının, bazen de eşinin iç dünyasından anlatılıyor.
 
Soğuk olmadığında yaz olduğunu düşünüyorum ve sıcak olmadığında da kış olduğunu. Bir de bakıyorum ki, sonbaharmış. Kış için giyeceğim var, yaz ve ilkbahar için de ama sanırım bunlar sonbaharda işime yaramıyor. Babamın olduğu yere daha yeni sonbahar gelmiş ve babam bana mutlu olduğunu çünkü demir parmaklıklar arasından kuru yaprakların geldiğini ve bu yaprakların benim mektupçuklarım olduğunu hayal ettiğini yazmış.

Santiago darbeden sonra tutuklanmış, beş yıldır sevdiklerinden uzak, bazen bir hücrede yapayalnız kalan bir adamdır. Santiago’nun genç karısı Graciela, yaşlı babası Don Rafael ve küçük kızı Beatriz bir yandan hapisteki Santiago için endişelenirken bir yandan da hayata tutunmaya çalışırlar. Yoğun bir aşk, cinsellik, özlem, öfke ve acı duygusuyla harmanlanan Kırık Köşeli İlkbahar’da 70’li yıllarda Uruguay’da gerçekleştirilen askeri darbenin ardından yaşananlar anlatılıyor. Ancak usta yazar Benedetti burada siyaseti, hapishaneyi, işkenceyi ya da direnişi öne çıkarmıyor. Bunlar var elbette ama bu hikâyede yazar, askeri darbeye maruz kalan sıradan insanların bireysel dramları üzerinden yaklaşıyor ülkenin trajedisine.

Latin Amerika edebiyatının en büyük yazarları arasında sayılan Uruguaylı Mario Benedetti, aşkın, sürgünlüğün ve hayata tutunma azminin en güzel metinlerini yazmıştır. Yaşadığı dönemin zorlu koşullarında kalemiyle, politik mücadelenin içinde tüm benliğiyle var olmuştur. Benedetti, Kırık Köşeli İlkbahar’da da, vatanından koparılan ama yaşamaktan vazgeçmeyenlerin insanlık durumlarını kimi zaman bir çocuk aklının aydınlığı ve yalınlığıyla anlatıyor.  (arka kapak)

Kitaptan bir bölüm

((((...Kocaman bir kelime...))))

Özgürlük kocaman bir kelimedir. Örneğin dersler bittiğinde artık özgür olduğumuz söyleniyor. Özgürlük süresince birisi gezer, diğeri oyun oynar ve ders çalışmak yoktur. Derler ki, herhangi bir kadın ya da herhangi bir erkek inandığını yaptığı gün, ülke özgür olacaktır. Ama özgür ülke olana kadar çok fazla yasaklı şeyler var. Mesela öldürmek. Evet, böcekler ve karafatmalar öldürülebilir; tabi inekler de et yapmak için. Mesela çalmak yasak. Graciela'nın, yani annemin, beni alışverişe gönderdiğinde yaptığım, çok büyük olmayan bir aşırma olsa bile yasak. Ya da okula geç gelmek yasak. Bu durumda belge hazırlamak gerekiyor, daha doğrusu Graciela neden olduğunu açıklayarak bunu yazmak zorunda kalıyor. Öğretmenim böyle söylüyor: "Açıklayarak!"

Özgürlük için pek çok şey söylemek istiyorum. Mesela birisi tutuklu değilse onun özgür olduğu söylenir. Yani benim babam özgür değil ama aynı zamanda özgür de çünkü uzun zamandır kaldığı hapishanenin adı Özgürlük. Rolando amca bunun acı bir alay olduğunu söylüyor. Bir gün arkadaşım Angelica'ya babamın bulunduğu hapishanenin adının özgürlük olduğunu ve Rolando amcanın bunun acı bir alay olduğunu söylediğini anlattım. Bu arkadaşım Angelica'nın çok hoşuna gitti ve vaftiz babası ona köpek hediye ettiğinde adını "acılı alay (sarcasmo)" koydu. Benim babam tutuklu ama birisini öldürdüğünden ya da çaldığından veya okula geç kaldığından değil. Graciela, babamın düşüncelerinden dolayı Özgürlük'te tutuklu olduğunu söylüyor. Sanırım babam düşüncelerinden dolayı ünlüydü. Benim de bazen düşüncelerim oluyor ama henüz ünlü değilim. Bu yüzden Özgürlük'te değilim ya da tutuklanmadım.

Tutuklu olsaydım, oyuncaklarımdan Toti ve Monica'nın da siyasi tutuklu olmalarını isterdim. Çünkü en azından Toti'ye sarılıp uyumayı çok seviyorum. Monica’ya sarılıp uyumayı o kadar da çok sevmiyorum çünkü çok homurdanıyor. Ben asla ona vurmuyorum, özellikle bu güzel örneği Graciela'ya vermek isterim.

O bana birkaç kez vurdu ama bunu çok fazla özgürlük istediğimde yaptı. Bana vurduğunda ya da homurdandığında ona "O" diyorum çünkü onu "O" diye çağırmam hiç hoşuna gitmiyor. Tabii ki onu "O" diye çağırmak için çok kaçık olmam lazım. Örneğin büyükbabam geldiğinde ve bana "Annen nerede" diye sorduğunda, artık herkes benim bir kaçık olduğumu biliyor, çünkü kaçık olmasam sadece "Graciela mutfakta'' derim. Büyükbabam her zaman ailenin en büyük kaçığının ben olduğumu söyler ve bu da beni mutlu ediyor. Graciela, onu Graciela olarak çağırmamı da çok sevmiyor. Ama ben ona böyle sesleniyorum çünkü çok hoş bir ismi var. Sadece onu çok çok sevdiğimde, ona taptığım zamanlarda ve onu öptüğümde bana, "Canım kızım bana ismimle seslenme" diyor ben de 'Anne, anneciğim" diyorum ve Graciela kımıldanıyor, çok yumuşacık oluyor ve saçlarımı okşuyor. Ama bu da çok iyi bir şey değil, ona anne ya da anneciğim ya da herhangi aptalca bir kelimeyle seslenmem.

Öyle işte, özgürlük kocaman bir kelime. Graciela babam gibi siyasi tutuklu olmanın utanılacak bir şey olmadığını söylüyor. Neredeyse gurur duyulacak bir şey. Neden neredeyse? Gurur mu, utanç mı? Neredeyse utanç duyulacak bir şeydir, desem hoşuna gider miydi? Ben babamdan gurur duyuyorum, neredeyse gurur duyuyorum değil. Çünkü bir sürü düşüncesi vardı, o kadar fazla o kadar fazlaydı ki, düşüncelerinden dolayı tutukladılar. 

Sanırım babam şimdi düşünmeye devam ediyordur. Muazzam düşünceler fakat sanırım bunları kimseye söylemiyordur çünkü söylerse özgürce yaşamak için Özgürlük'ten çıktığında onu tekrar Özgürlük'e koyabilirler. Görüyor musunuz, ne kadar kocaman bir kelime özgürlük?



Aşk Kadınlar ve Hayat

                                           Aşk ölümün telafisidir; onun hakiki karşılığıdır
                                                                                        (Arthur Schopenhauer)

Aşk Kadınlar ve Hayat, Mario Benedetti’nin kendi seçtiği şiirlerden oluşan ve ilk kez 1995 yılında yayınlanan bir aşk şiirleri seçkisidir. Seçki kendi içinde Benedetti’nin şiirsel yolculuğuna ve hayatına dair pek çok bilgiyi sunar.

"Son çıkan ışığı söndürsün!" dediği söylenir acı bir alayla 1973 yılında Montevideo Carrasco Havaalanı'ndaki bir duvar yazısının. Askeri darbeden sonra beraber ülkedeki üç milyonluk nüfusun bir milyonu ülkeyi terk etmiştir. Ülke boşalır, nüfusun üçte biri sürgüne gider. Darbe gerçekleştiğinde 53 yaşında olan Benedetti'de ülkeyi terk edenler arasındadır. Ama bu kitaptaki şiirlerinin büyük çoğunluğunu yazdığı karısı Luz Lopez Alegre Montevideo'da kalır. İkisinin de yaşlı anneleri vardır ve birinin onlarla ilgilenmesi gerekmektedir.

Benedetti 12 yıl boyunca yalnızca ülkesinden değil, bunca şiir yazdığı eşinden de uzak kalır. Bu sürgün döneminin dört yılını (1976-1980) geçirdiği Küba yılların da telefonla bile görüşemezler. Benedetti karısına yazdığı mektupları Küba’dan çıkan dostlarına verir ve onlar da gittikleri ülkelerden başka isimlerle Luz'a gönderirler.

Okurun şiirlerde karşılaşacağı sürgün, hasret, sevdiği kadının hayali ya da onun yüzünü görebilme, ona dokunabilme yahut yakınında olduğunu bilme mutluluğu gibi temalar bu bilgiler ışığında değerlendirilmelidir.

Siz ve Biz

Siz âşık olunca konfor istersiniz
sedir ağacından yatak üzerine özel döşek
biz aşık olunca daha kolaydır bu işler
çarşaf olursa ne ala çarşafsız da olur ama

siz aşık olunca karı zararı hesaplarsınız
aşkınız bitince bir kez daha hesaplarsınız
biz aşık olunca yeniden doğmak gibidir her an
aşkımız bitince ama bir türlü geçmez zaman

siz aşık olunca bir başka büyüktür aşkınız
dedikodu fotoğrafları gazetelerde
aşk bir bomba gibi düşer her yere
biz aşık olunca bildik bir aşktır bu
çok basit çok keyifli sıhhati yerinde olmak gibi

siz aşık olunca sürekli saate bakarsınız
çünkü kaybettiğiniz zaman eder en az yarım milyon
biz aşık olunca acelesiz ama ateşli
zevk alırız sadece ve öyle tuzluya da çıkmaz bu eylem

siz aşık olunca terapiste gidersiniz
çünkü ondan öğrenirsiniz iyi mi ettiniz kötü mü acaba
biz aşık olunca çok da kafaya takmayız
yine de uyanık bilinçaltımız keyfini çıkarmaya bakar aşkın