Anthony Aveni-Yıldız Hikayeleri

Anthony Aveni-Yıldız Hikayeleri

Çev. Erdem Gökyaran / Yapı Kredi / 152 sayfa

Önsöz

Akıllı telefonlardan önce kitaplar vardı. Kitaplardan önce ise mağara duvarlarına veya kutsal tapınaklara yapılmış resimler vardı ve bu resimlerin iletmek istediği mesaj, günümüze ulaşmayan sözlü kelimelerle pekiştiriliyordu. Gökyüzü de yaşamın anlamı hakkında hikayeler anlatmak için öteden beri bir tuval vazifesi görmüştür. Erken dönemlerde insanlar gökyüzü ile yeryüzü arasında gizli benzerlikler aramış, yarattıkları göksel imgeler yoluyla da yukarıdaki bilinmezi aşağıdaki günlük yaşamlarıyla birleştirme umudu taşımışlardır. Gökyüzüyle temasımız bizi insanlaştırmış, kim olduğumuza dair hikâyeler anlatmak için hayal gücümüzü kullanmaya teşvik etmiştir.

Dünya üzerindeki her şeyin aksine, gökyüzü saf ve kusursuzdu- dolayısıyla, tanrıların ikamet etmesi için ideal bir yerdi. Göksel zaman, bize kaderimizi önceden haber veren sonsuz döngüler halinde ilerliyordu. Geleceğe dair öngörüde bulunmanın en iyi yolu, başımızı kaldırıp gökyüzüne bakmak değil miydi? Ahlaki içeriğe sahip hikayeler yaratmak için, mevsimlerle gidip gelen yıldızların -özellikle de doğumları ve ölümleri haber veren, savaş ve refah dönemlerini bize hatırlatan ve kişisel aşklarımızın ve maceralarımızın anısını canlı tutan takımyıldızların-sessiz ve güvenilir güzergâhından daha iyi bir vasıta olabilir miydi?

Yıldız Hikayeleri, kozmik anlatıların doğasında var olan kültürel çeşitliliğe odaklanıyor. Antik ve çağdaş çok sayıda kültürün tasavvur ettiği takım yıldızlar ve yıldız kümeleri, doğanın (iklim, çevre, enlem) ve kültürün (avcı toplayıcılardan imparatorluklara dek), gökyüzündeki şekiller yoluyla birbirinden çeşitli anlatılar yaratmaya insanları nasıl teşvik ettiği konusun da ayrıntılı bir tartışma için zemin oluşturacak. Bizden önce sayısız kuşak boyunca anlatılagelen bu hikayeler, bugün de bizler tarafından paylaşılmayı ve üzerinde düşünülmeyi hak ediyor.

"Göğün Altında Uzanan”, Mayaların Quiriguáya vermiş oldukları eski isimdir. Üç tanrı, ölüleri yeraltı dünyasındaki nehirde taşıyan kanonun küreklerini çeker. Yeraltı dünyasına ise Samanyolu`ndan geçilerek ulaşılır. Orion`un Kemer’inin üç ocak taşı üstünde yer alan yıldızları, Mayaların Kaplumbağa Takımyıldızını meydana getirir. Kaplumbağa, gökyüzü yükseltilmeden önce, yeryüzünde beliren ilk yaşam formudur. Kabuğu üzerinde üç taştan oluşan bir hiyeroglif vardır. Orion'un Kemeri ile mısır bitkisinin mevsimsel döngüsü arasında mecazi bir bağlantı olabilir. Erken Klasik Maya Döneminde (MÖ 500-200) Orion”un Kemeri, mısır ekme mevsiminde, yani Nisan sonu ile Haziran başı arasında gözden kayboluyor ve mısırın filizlendiği sırada yeniden beliriyordu. Eylül sonunda mısırın hasat zamanı geldiğinde, üç yıldız gece yarısı ufuk üzerinde dikey konumda hizalanıyor ve tam gelişmiş bir mısır bitkisini andırıyordu. Üç ocak taşı tasavvuru, Maya kültüründe bugün de önemini korumaktadır. Yeni insan ırkını (yani halihazırdaki yaratılışın insanlarını) besleyen kutsal ateşi hatırlatmak üzere, günümüz Maya evlerinin çoğunun merkezinde-yemek pişirilen yerde- büyük ve yuvarlak ocak taşlarından oluşan bir üçgen yer alır..


Başarılı hikâyelerin çoğu, uyarlanabilir olma özelliğine sahiptir. Öyle ki, yetenekli bir anlatıcı, “mitsel ikame” yoluna başvurabilir- diğer bir deyişle, bir hikâyedeki karakterleri ve olayları farklı dinleyici kitlelerine hitap edecek şekilde değiştirebilir. And yerlilerinin bir tilki tarafından takip edilen lama ve yavrusu miti, bunun iyi bir örneğidir. Hikâye doğuya doğru ilerleyip Amazon Havzasının yağmur ormanlarına ulaştığında, tilkinin temsil ettiği etobur yırtıcı bir jaguara, Samanyolu boyunca takip ettiği otobur kurbanı ise bir tapire dönüşür. İki bölge arasındaki bayırlarda, tapirin yerini bir geyik alır. Daha güneyde, Şili’nin güneyi ve Arjantin’deki Gran Chaco çayırlarında ise bu takımyıldız ikilisinin bir köpek ve bir nandudan, yani Güney Amerika devekuşundan oluştuğu görülür- yalnız bu kez, devekuşunun (bir lamanınkini andıran) uzun boynu nedeniyle, kovalayan ve kovalanan gökyüzünde yer değiştirmiştir..


Kitab-ı Mukaddes`te Pleiadlardan üç yerde bahsedilir. Hz. Muhammed ve Platon da onlardan söz etmiştir. Aynı şekilde Milton, Byron, Keats ve Tennyson da. Edgar Alan Poe, “Serenat" adlı şiirinde söyle der' 

“Parıltılı yüzeyinde okyanusun  

Bir cennet görüntüsü uzanır durgun:  

Yedi Pleiad mest olmuş gökte

Bir diğer yedisi şekillenir derinde.” 

Amy Lowell’in “Pleiadlar" başlığını taşıyan bir şiiri vardır. Dünyanın en eski yıldız haritası olan 3500 yıllık Nebra Gökyüzü Diski’nde Pleiadlar hemen kendini belli eder. Aynı tasarımı Subaru marka araçların logosunda da görmek mümkündür: Söylendiğine göre her bir yıldız. Subaru`yu meydana getiren şirketlerden birini temsil etmektedir. (“Birleşik" anlamına gelen Subaru, Pleiadlar için Japoncada kullanılan kelimedir.) Karayip yerlileri bu yedi yıldıza baktıklarında, bir insanın iç organlarını görmüşlerdir. Onların Pleiadlar hikâyesi, Kitaba Mukaddes’teki Kabil ile Habil`i akla getirir. Tumong, karısına göz diken kardeşi tarafından öldürülür. Fakat Tumong’un hayaleti, katilinin başına musallat olur -ta ki cesedi yeniden gömülene ve bağırsakları, suçların en büyüğü olan kardeş katline karşı bir uyarı niteliğinde gökyüzüne saçılana dek. Ortaçağ Türkiye’sinde Pleiadlar (Ülker), düşmanı pusuya düşürmeye yarayan askeri bir taktiğin adıydı. İskandinav mitolojisinde, bir tavuk ve civcivleri olarak betimlenirler. And Dağları ve Ukrayna gibi birbirinden çok uzak yerlerde ise bir ambar olarak düşünülmüşlerdir; bu da, her yıl hasat vaktine yakın, güneş battıktan sonra doğuda yeniden görünmeleriyle uyum içindedir.



Saf bir düzen, mükemmellik ve kesinlik arayışında başvurduğumuz bütün doğal araçlar arasında hiçbiri, gökyüzünün sunduğu olanakları aşamaz. Hiçbir şey Güneş`in, Ay'ın ve gezegenlerin Zodyak boyunca takip ettikleri güzergâhtan daha öngörülebilir değildir. Gökyüzündeki işaretlere gönül rahatlığıyla güvenebiliriz. İşte bu yüzdendir ki her zaman gökyüzüne müracaat etmişizdir.


Bu kadim halkların nasıl olup da bizden bu kadar farklı olduklarına şaşırsak da, unutmamalıyız ki, gerek Yunan gerek Çin veya Maya astrolojisi bizimkinden çok farklı koşullarda yaşayan insanlara hitap ediyordu. Astrolojinin kehanet ve alametlerini sadece kaderci ve güvenilmez tahminler olarak görmemeliyiz. Aksine bunlar, insanları beşerî meseleler hakkında düşünüp konuşmaya yönelten bir teşvik unsuru olmuştur. Bu kadim halkların peşine düştükleri bilgi, bizim bilimsel astronomimiz tarafından artık önemsenmiyor belki ama onların yaşamında vazgeçilmez bir yere sahipti. Onlar bu bilgiyi, doğa ve insanlık arasındaki ilişkiye dair köklü inanışlarla harmanladılar. Eğer gözümüzü yeterince açarsak, dünya halklarının farklı Zodyakları bize kendimiz hakkında çok şey öğretebilir.


Maurilerin ışıltılı çakıltaşlarından oluşan bir Samanyolu gördükleri yerde, Hintliler yüzen bir yunus sürüsü, Finler ise uçan bir kuş sürüsü görürler. Ermeniler, bir saman balyası çalan bir hırsızın kaçarken arkasında bıraktığı saman sapları tahayyül etmişlerdir. Çerokilere göre ise hırsız, bir mısır unu çuvalını etrafa saçan bir köpektir. Macarlar Samanyolu’nu, süvariler dörtnala savaşa giderken atlarının nallarından çıkan kıvılcımlara benzetir. Zuluların gözünde Samanyolu, bir ineğin midesidir. Antik Yunanlar içinse, Herakles`in bebekken annesinin memesini fazlaca sert emmesiyle gökyüzüne saçılan süttü. Modern zamanlarda Samanyolu’nu -gökyüzünü boydan boya kuşatan, karanlık bulutlar serpiştirilmiş bu puslu ışık şeridini- 100 milyar ışık yılı karelik bir alana yayılmış 200 milyar güneş ve milyonlarca güneş sistemiyle paylaştığımız galaktik evimiz olarak adlandırıyoruz. Samanyolu’nu yıldız kümeleriyle döşeli bir patika gibi görmemizin nedeni, onun ince bir diski andıran spiral yapısı içinde sarmalanmış olmamızdır. Galaksiyi meydana getiren yıldızlar o denli uzaktadırlar ki, birbirlerine karışıp kesintisiz bir arka plan oluştururlar.

Göksel lamanın hareket halindeki görüntüsünün And halkları için nasıl bir anlam taşıdığını-ve taşımaya da devam ettiğini- daha iyi kavramak amacıyla, bir an durup gökyüzündeki nesnelerin hareketinin bizim ihtiyaçlarımızı nasıl karşıladığını düşünelim. Bizim mevsimsel takvimimiz 365,24219 günden meydana gelir. Bu sayı, dünyanın Güneş etrafındaki tam bir dönüşü (yıl) boyunca kendi ekseni etrafındaki 24 saat 56 dakika 4 saniyelik dönüşünü (gün) kaç kez tamamladığını ölçen titiz gözlemlerle belirlenmiştir. Güneşin Zodyak kuşağını boydan boya kat ettiği zaman olarak deneyimlediğimiz bu süreyi yıllık 1 saniyenin altında bir doğrulukla hesaplayabiliyoruz. Bazen, dünyanın dönüş hızındaki yavaşlamayı telafi etmek amacıyla “artık saniye” adı verilen fazladan 1 saniye ekliyoruz. Hızla değişen bir teknoloji dünyasında yaşadığımızdan, her şeyde tam bir kesinlik arar olduk! 

Oysa tarih boyunca ihtiyaçlarımız farklılık göstermiştir. Modern Batı’nın ataları, bundan 500 yıl öncesinin düşük teknolojili dünyasında, sadece günün saatini gösteren tek ibreli saatlerle yetiniyorlardı. Roma İmparatorluğu öncesinde zaman, günü farklı uzunluktaki saatlere bölen güneş saatleriyle ölçülüyordu ve 365 günlük mevsimsel döngünün tamamını takip etmek şart değildi. Çiftçilerin sadece önemli ayları, yani ekimden hasat sonuna kadarki ayları bilmeleri yeterliydi ve bunun için de dolunaylardan yararlanıyorlardı. Roma öncesi dönemin sonlarına doğru, sığırların gebelik süresini temel alan 305 günlük (on aylık) bir takvim yılı geliştirildi. Bu da gayet mantıklıydı, zira tüm yaşamları bu en önemli evcil hayvanın yaşam döngüsüne bağlıydı. Onun etiyle besleniyor, sırtında yük taşıyor, tüylerinden iplik eğiriyor, derisiyle ısınıyor ve kemiğiyle alet yapıyorlardı. Benzer şekilde, İnkaların bir yılı 328 gün sürüyordu ki, bu da Lamaların yaşam döngüsünde gebeliğin başlangıcından doğuma kadar geçen zaman aralığıdır. İnkalar bu zaman aralığını biyo-astronomik bir rastlantı sayesinde, Pleiadlann son gözden kayboluşları ile ilk ortaya çıkışları arasındaki 37 günü, 365 günlük mevsimsel yıldan çıkararak hesaplıyorlardı.


Günümüzde And Dağlarının yüksek kesimlerindeki çiftçiler de hava durumunu tahmin etmek için Pleiadlara bakıyorlar. Dediklerine göre eğer Pleidlar şafak öncesi gökyüzünde açık ve parlaksa bu, gelecek aylarda havanın iyi olacağına delalettir. Yok eğer soluk görünüyorlarsa, patates hasadından fazla bir şey beklememek gerekir. Bu durumda en iyisi ekimi ertelemektir, zira yağmurlar geç gelecek ve yağış miktarı düşük olacaktır. Modern bilimsel araştırmalar, yerli halkın 400 yıldan uzun bir süredir kullandığı bu tekniğin, And Dağları yükseklerinde kuraklığa yol açan El Nino için oldukça iyi bir tahmin aracı olduğunu doğrulamaktadır. Atmosfer bilimciler, Pleaidların yerliler tarafından başvurulan tüm belli başlı görsel özelliklerinin -genel parlaklık ve büyüklük, ilk görünür olma tarihi ve en parlak yıldızın görünüşü- bir El Nino yılından aylar önce ortaya çıkan yüksek irtifalı saydam bulutların görsel etkisiyle bağlantılı olduğunu belirtiyorlar. Yani folklorik bir uygulama, bilimsel bilgiyle uyum içindedir!

 

Navaholar da, benzer şekilde, gökyüzü ile yaşadıkları yer arasında mimari bağlantılar kurarlar. Evlerine verdikleri Hogan ismi, ho (yer) ve ghan (yuva) kelimelerinin bir araya getirilmesiyle oluşturulmuştur. Yaratılış Hogan`ı. Novahoların Pleiadlar hikâyesinde karşılaştığımız Kara Tanrı tarafından inşa edilmiştir. Kara Tanrının içine yıldızları yerleştirdiği bu hogan, onun soyundan gelen bizlerin de burada, yeryüzünde yaptığımız tüm hoganların ilk örneğini oluşturur. Kara Tanrıya bir saygı göstergesi olarak bütün hoganlar yıldızların gökyüzündeki hareketiyle uyumlu bir doğrultuda konumlandırılmalıdır. Hoganın çatısı tıpkı gökyüzü gibi kubbe şeklindedir. Işık ve ısı kaynağı güneş (ha’a’aah yani ‘düzenli şekilde hareket eden yuvarlak nesne-") gibi de yuvarlak olmalıdır. En önemlisi de, hoganın kapısı, güneşin her gün yolculuğunun başladığı doğuya açılmalıdır. Bütün hoganların dört direği vardır ve bunların her biri, gökyüzünü taşıyan dağlar gibi, ana yönlere yerleştirilmiştir. Hogan'ın duvarları da dağlar gibi dimdik yükselir. Bir hoganın içine girildiğinde, güneşin hareketini taklit ederek her zaman saat yönünde hareket edilmelidir. İçerisi fiziksel olarak bölümlere ayrılmamıştır; fakat yine de (kuzey, doğu, güney ve batıda olmak üzere) dört özel alan veya köşenin varlığından söz edilebilir. Yemek pişirilip yenilen yer doğudadır. Gün içinde misafirliğe gelenler batıda ağırlanır. Dua ve ibadet edilen yer kuzeyde, çalışılan yer güneydedir. Beşinci yön, yani merkez, ortadaki güneşi çevreleyen gökyüzünü simgelemektedir.


Çinlilerin gökyüzünde ayırt ettikleri 283 yıldız deseninin tümü, tek ve büyük bir yapı içinde birbirine bağlanır. Navaho, Pawnee ve Lakota yerlilerinin göksel evleri ve kulübeleri gibi, Çin gökyüzü de imparatorluğun en önemli konutunu yansıttığı düşünülen göksel bir imparatorluk olarak tasavvur ediliyordu. En başta da Kuzey Gökyüzünün Üç Mahfazası geliyordu. Merkezde ise hareketsiz Kutup Yıldız’ıyla temsil edilen imparator bulunuyordu.

İmparator yeryüzündeki başkentin düzenlenmesini kozmik enerjinin belirli bir noktadaki özellikleriyle uyumlu kılmak için, ƒeng shui sanatını icra eden bir falcıya başvururdu. Yer üzerindeki işaretleri veya bir avuç dolusu toprak havaya atıldığında oluşan şekilleri yorumlayan bu uzman kişi, bir binanın nereye yapılması ve hem içinin hem çevresinin nasıl düzenlenmesi gerektiğine karar verirdi. Kozmik bilgisinin kaynakları arasında manyetik alanlar, akarsu yolları ve yeryüzü şekilleri bulunuyordu. Ayrıca, üzerine çeşitli yazılar kazınmış eski kemik ve deniz kabuğu parçalarından oluşan kehanet kemiklerine de başvurabiliyordu. Kimi zaman, bir inşaat alanından geçen yin ve yang enerjilerini dengelemek için, işçilerin çok sayıda büyük kaya parçasını kaldırıp yerine bir orman dolusu ağaç dikerek araziyi tümüyle dönüştürmesi gerekiyordu. (Bugün de Şangay ve Pekin gökdelenlerinde bu tür mimari modifikasyonlar görebilirsiniz.) Şehrin uygun bir forma kavuşabilmesi, doğal çevreyle ve özellikle de dört ana yönle uyum içinde olmasına bağlıydı.

 

Bir plan dahilinde inşa edilmiş Amerikan şehirlerinin en mükemmel örneği olan Washington, 18.yüzyıl Fransız Aydınlanmasının bir ürünüdür. Fransız-Amerikalı askeri mühendis Pierre Charles L’Enfant tarafından hazırlanan görkemli tasarımı, Avrupa`nın büyük şehirleriyle boy ölçüşme amacındaydı. Washington, başlangıçta, her kenarı 10 mil (16 km) uzunluğunda olan ve köşeleri ana yönleri gösteren kusursuz bir kare şeklinde düzenlenmişti. Bir zamanlar antik şehirlerin merkezinde yükselen piramit veya zigguratların, daha sonraları ise şehir merkezini belirten katedral, tapınak veya camilerin yerini burada Kongre Binası almıştır.


Aydınlanma filozofu Jean-Jacques Rousseau’ya göre her devlet, ister monarşi olsun ister demokrasi, tanrılarla bağ kurmak zorundadır. Washington’un telli bir tekerlek ve onun üzerinde dörtgen bir ızgara şeklindeki planı, ziyaretçilerde ulusal bir mitoloji hissi uyandırır. Kongre Bina’sından Beyaz Saray’a Pennsylvania Bulvarı boyunca ilerleyen geçit törenleri ve Washington Anıtı’ndan Ağaçlıklı Yol (Mall) boyunca Kongre Binası`na uzanan davetkâr manzara tören yolları ve haç güzergâhları düzenleme şeklindeki kadim geleneğe öykünmektedir. Washington, kutsal ve dünyevi uzamların bir kesişme noktası, evrenin geometrisini ve alemlerin ahengini yansıtan bir iktidar merkezi olarak sunar kendini. Çinliler için eski Pekin neyse, Amerikalılar için de Washington odur: Göksel bir şehir.


Desanalar, Kuzeybatı Amazon’un ekvatoral yağmur ormanlarında yaşayan Tukanoan halkına mensup bir kabiledir. Desanaların kurucu kahramanı, asasını dik tuttuğunda gölge düşürmeyeceği bir yer bulmak için dünyayı dolaşan bir tanrıymış. Sonunda aradığı yeri ekvator hattı üzerinde bulmuş ve halkını oraya yerleştirmiş. Hikâyede, rahim benzeri bir göle düşen ve yeryüzünü dölleyen dikey bir ışık demetinden bahsedilir. Bu özel yer, gökyüzünün yeryüzüyle temas ettiği noktadır. Yeryüzündeki yaşam bu noktadan başlar ve bir merkez etrafında, sınırları belli bir alan dahilinde gelişir. Desanalar tüm deneyimlerini düzenleyen temel şeklin altıgen olduğuna inanır. Bal petekleri, yabanarılarının yuvaları, kaplumbağaların kabuklarındaki desenler ve şamanların güç edinmek için kullandıkları kaya kristalleri hep altıgen şeklindedir. Ayrıca ana rahmi ve insan beyninin bölümleri de bir altıgen olarak düşünülür.



Antik Yunan-Roma, Aztek ve Çin uygarlıklarının üçü de son derece ataerkil bir yapıya sahipti. Kadınlar tarafından anlatılmış hikâyeler vardıysa bile, günümüze ulaşmamıştır. Kadınların toplumdaki temel rolünün hakiki bir ifadesini bulabilmek için, hiyerarşik örgütlenmenin daha zayıf olduğu kültürlere bakmalıyız: Mesela Kuzey Amerika’daki İrokua, Navaho ve Lakato kabileleri ile Avustralya, Afrika ve Amazon’un yerli halkları. Çoğu durumda gökyüzündeki şekiller üzerinden anlatılan geleneksel hikayeler, eğer bir sır olarak saklanmamışlarsa hem erkek hem kadın anlatıcılar yoluyla kuşaktan kuşağa aktarılmıştır ve bu hikayelerden çıkarılan derslerin çoğu, bugün de pratik değerini korumaya devam etmektedir.


Fletcher Büyük Ovalar'ın yerli halkları için büyük önem taşıyan cinsiyetler arası denge fikrini ele aldığı ilk eserlerinden birinde, Pawneelerle ilgili şöyle yazar: “Her şey ya erkektir ya dişi: Bu iki ilke, her şeyin devamı için elzemdir.” Örneğin, doğu ve güney erkek, batı ve kuzey dişidir; yukarısı erkek, aşağısı dişidir -tıpkı lrokualarda olduğu gibi. Köyde her cinsiyetin, kendi kılavuz yıldızları altında konumlanan mabetleri vardı. (Bu yıldızların hangileri olduğu bugün artık bilinmiyor.) Ayrıca, dört ana yöndeki mabetleri birbirine bağlayan ara yönlerde de başka yıldızlar yer alıyordu. Dini törenlere kadınlar ve erkekler sırayla liderlik yapıyordu. Bu törenlere katılanlar, batıdan başlayarak saat yönünde kuzey, doğu ve güneye doğru, ufuk boyunca bir mabetten diğerine ilerliyordu.

  

Yerlilerin cinsiyetler arası ilişkilerde tamamlayıcılığı vurgulayan çoğu takımyıldızı, verilmek istenen mesajı bir tür gerçekçi ve toplumsal bir latifeyle iletir. Şahsen benim favorim. Ntshune’dir (Güney Balığı Takımyıldızı’ndaki Fomalhaut). Botswana’da Tswanalar, bu yıldıza "Öpücük Yıldızı" adını verir çünkü kışın sabah vakti görünür -yani tam da genç aşıkların, ebeveynlerine yakalanmadan önce ayrılmaları gereken saatte.


Bu kitapta aktardığım yıldız hikayelerinin her biri, esrarengiz doğa olaylarını aşina deneyim ve fikirlerle ilişkilendirmek, böylelikle de insanlara endişelerini giderecek bir şekilde açıklamak için kullanılmıştır. Bu, kozmik kaygıyı yatıştırmanın bir yoludur. İşte bu yüzdendir ki gökcisimlerinin isimleri, ruhları ve hatta biyolojik işlevleri vardır: Örneğin İnuitler, mantarlara “yıldızların dışkısı", yosunlara ise “Güneş'in idrarı” der; kırmızı yıldızlar karaciğerle beslenirken, beyaz yıldızlar böbrekle beslenir. İnsanların yaşamını şekillendiren toplumsal ve dini değerlerin derinliğine nüfuz etmeden, herhangi bir kültürün astronomi bilgisini anlayıp takdir etmeniz mümkün değildir. Dolayısıyla, takımyıldızların hikayelerini anlatmakla amaçlanan, gökyüzüne baktığımızda yaşadığımız deneyimin diğer deneyimlerle -yaşamın başlangıcı ve sonu, kovalama, kurtulma, hayatta kalma ihtiyacı, mevsim değişikliklerini öngörme veya iyi davranışla ilgili ortak kuralların gerekliliği -bağlantısını kurmaktır. Her yıldız hikâyesi bize kendimizi anlatır.



Anthony Aveni

Russell Colgate Distinguished Üniversitesi, Astronomi, Antropoloji ve Amerikan Yerlileri Çalışmaları profesörüdür ve aynı üniversitede Fizik ve Astronomi ile Sosyoloji ve Antropoloji bölümlerinin her ikisinde de görev yapmaktadır. Dünya genelinde üç yüzden fazla üniversitede ders veren Aveni, antik Orta ve Güney Amerika kültürlerinin astronomik tarihi üzerine yaptığı çalışmalarla, gelişmesine katkıda bulunduğu “Kültürel Astronomi” alanının kurucuların biri olarak kabul edilmektedir. 

Rolling Stone dergisince hazırlanan listede Amerika Birleşik Devletleri’nin en iyi on üniversite profesörü arasında yer almasının yanı sıra Council for the Advancement and Support of Education (Eğitimi Geliştirme ve Destekleme Konseyi), Washington D.C. tarafından Yılın Profesörü seçilen Anthony Aveni; ulusal ve uluslararası pek çok ödüle layık görülmüş, çalışmaları aralarında National Geographic Society ve National Science Foundation’ın da bulunduğu çok sayıda resmi ve özel kuruluş tarafından desteklenmiştir. Saygın bilim dergilerinde yayımlanan üç yüzden fazla makale kaleme alan Aveni, 35’den fazla kitaba imza atmış ya da yayıma hazırlamış; uzman olduğu alanlarda Discovery Chanel, Learning Channel ve BBC gibi kurumların belgesel ve TV programlarına konuk olmuştur.

Anthony Aveni, sanatçı eşi Lorraine ile birlikte Hamilton, New York'ta yaşıyor.

  

Türkçedeki Kitapları:

2021-Zamanın Kültürel Tarihi
2022-Yıldız Hikayeleri

web sayfası

 

Helle Lund-2015-Danske Arstidssange

01. En Yndig Og Frydefuld Sommertid (5:31)

02. Jeg Ved Hvor Der Findes En Have Sa Skon (4:25)

03. Jeg Er Havren (6:31)

04. Sensommervisen (5:06)

05. Nu Falmer Skoven Trindt Om Land (4:35)

06. Spurven Sidder Stum Bag Kvist (5:03)

07. Sneflokke Kommer Vrimlende (5:08)

08. I Sne Star Urt Og Busk İ Skjul (3:28)

09. Jeg Ved En Laerkerede (2:37)

10. April, April (4:10)

11. Den Bla Anemone (4:58)

12. Den Gamle Skaerslippers Forarssang (3:08)

Helle Lund Trio'nun 12 Danimarka mevsimlik şarkıdan oluşan yeni albümüne, doksanların sonlarında Danimarka caz sahnesinin en önemli ve popüler isimlerinden biri Hans Ulrik eşlik ediyor.Ulric'in yanı sıra basçı Jesper Bang Pedersen ve davulcu Kaoru Obayashi'den oluşan Trio son 15 yıldır birlikte çalışıyorlar.

Albüm repertuaru, klasik Danimarka şarkıları ve ilahilerinden oluşuyor.  I'm the Oats, The Late Summer Song, Snowflakes Come Bol, The Blue Anemone vb. şarkılar konserde kaydedilmiştir. 

Müziğe kendiliğindenlik ve dolaysızlık hissi vermeye yardımcı olan orijinal besteler etrafında yumuşak ve melodik bir şekilde doğaçlama yapan trio, ellerindeki bu klasik malzemeye büyük saygı duyarak onlara yeni bir ruh kazandırmıştır. Helle Lund bu albümdeki eski melodilerde harikalar yaratmıştır, Hans Ulrik hem tenor hem de soprano saksofonda elinden gelenin en iyisini yaparak  güzel bir atmosfer yaratan iyi bir kombinasyon ortaya koymuşlardır..

Trionun 2015 den sonra yaptığı herhangi bir çalışmaya rastlayamadım ne yazık ki..

albümü indirip dinlemek için

Adam Johnson-George Orwell Arkadaşımdı

 

1967’de Güney Dakota’da doğdu. Esquire, Harper’s Magazine, Tin House ve The Paris Review’da öyküleri yayımlandı. 2013’te aynı zamanda New York Times çok satanlar listesine de giren ikinci romanı Yetimlerin Efendisi’nin Oğlu (çev. Güneş Demirel, Pegasus Yay., 2014) ile Pulitzer Edebiyat Ödülü’nü kazandı. George Orwell Arkadaşımdı 2015’te National Book Award’a, 2016’da Story Prize’a layık görüldü. Emporium (2002) adlı bir öykü derlemesi ve Parasites Like Us (2003) adlı bir romanı daha var. Stanford Üniversitesi’nde yaratıcı yazarlık dersleri veriyor ve ailesiyle San Francisco’da oturuyor.

 

Adam Johnson - George Orwell Arkadaşımdı
2018 Yüz Kitap Yay. / çev. Deniz Keskin / 260 sayfa

Kitap 6 öyküden oluşuyor ve her biri o kadar güzeldi ki...

Adam Johnson’un olağanüstü öykü derlemesinin sayfalarında şairane bir anlatım ve kalp kırıklıkları var. Johnson, öyküleri ister New Orleans’ta veya Palo Alto’da ister Kore’de geçsin, aynı duyarlılık ve kavrayışla yazan bir virtüöz. Bu sayfalardan şaşırtıcı, komik, hüzünlü ve derinden sarsıcı sesler yükseliyor.

Bu altı öyküde, Johnson sevgiyi ve kaybı, teknolojinin özel hayata nüfuzunun etkilerini ve siyasalın kişiseli nasıl biçimlendirdiğini keşfe çıkıyor. Johnson’un öyküleri harap olmuş Amerikan şehirlerinden terk edilmiş işkence odalarına, tanıdık gelen tekinsiz bir dünyada geçiyor.

Bu altı öyküde, Johnson sevgiyi ve kaybı, teknolojinin özel hayata nüfuzunun etkilerini ve siyasalın kişiseli nasıl biçimlendirdiğini keşfe çıkıyor. Johnson’un öyküleri harap olmuş Amerikan şehirlerinden terk edilmiş işkence odalarına, tanıdık gelen tekinsiz bir dünyada geçiyor.

Karısının hastalığı karşısında kendisini aciz hisseden ve kaçışı simülasyonlar yaratmakta bulan bir yazılımcı, yıkıcı bir kasırganın ertesinde küçük oğlunun sorumluluğu üstüne kalan genç bir baba, ailesini geride bırakıp ölmeye hazır olmayan kanser hastası bir kadın, yönettiği cezaevinde yapılan işkenceleri hâlâ inkâr eden sabık bir Doğu Alman hapishane müdürü, içindeki sapkınlığı dizginlemeye çalışan bir bilgisayar programcısı, Kuzey Kore’den kaçıp Güney’deki yeni hayatlarında bocalayan iki arkadaş...

Johnson raydan çıkmış hayatlarını yoluna sokabilmek için güç toplamaya çalışan insanların öykülerini anlatıyor; bu satırlarda Kurt Cobain’in, totalitarizmin ezdiği hayatların, yıkılmış evlerin, kaçak babaların, kayıp organların hayaletleri dolaşıyor.

öykülerden bazıları:

Nirvana 

Anlatıcı bir mucittir, iProjector diye alet icat edip suikasta uğramış bir başkanın hologramvari versiyonunu yaratır. Başkanın sanal ortamda gezinen her türlü bilgisini toplar ve alete aktarır, böylece insanlara yardımcı olmak ister, kendine de. Karısı Guillain-Barré Sendromu'na yakalanmıştır, kasları beyinden gelen sinyallerden ibarettir, isyan halindeki vücut hareket edemez, acıdan başka bir şey sunmaz ve kadını yaşamından bezdirir. Hiçbir şey kadının acısını hafifletmez, sadece gece gündüz dinlediği Nirvana ve Kurt Cobain ona iyi gelmektedir..  İntihar konusunda eşinin yardım sözünü alır, böyle bir şeye girişmeyeceğini söylese de kendi sınırına ulaşmak üzere olduğunu sezer ve verilen sözü eşine hatırlatıp durmaya başlar. Anlatıcı dayanamaz, eşine iyi geldiğini düşündüğü için Kurt Cobain'in hologramını yaratır..

Anonim Kasırgalar

 

Doğal felaketler insanların kendi felaketleriyle birleştiği zaman sıkı kararlar alınabildiğini gösteren bir öykü. Katrina Kasırgası'nın hemen ardında, yıkıntıların arasında birkaç insanın yaşamlarını sürdürme çabaları ve farklı yönlere sapmalarını, yaşamlarını birleştirip ayırmalarını anlatıyor. Çocuklarını terk edip giden, köprüden aşağı atarak ölmelerine sebep olan anneler, her şeye rağmen sevdiği adamların yanında yer alan kadınlar, karar verme anı geldiğinde ortadan kaybolan ve sorumluluk alıp en iyisini umarak harekete geçen erkekler, yıkık evler, yıkık köprüler, parçalarını bir araya getirmeye çalışan ruhlar, bir kasırga panoramasında mücadele.  

İlginç Bir Bilgi 

Kanserden ölmekte olan ve öldüğünü fark eden kadının eşiyle olan hesaplaşması, ölümünden sonra yaşamaya devam eder gibi anlatması bir şey, her şeyin olup bittiği dünyada kalanların kayıplardan, değişimlerden çabuk sıyrılmaları başka bir şey. Kadının çocukları ve babası bir süre yas tutsalar da her şey olağan haline geri dönüyor, boşluk bir şekilde doluyor. Dünyanın uğultusu geri geliyor, her ne olursa olsun geri geliyor, yoksunluğu duyulan şeyleri yavaş yavaş silmek için. Bir bahçenin yoksunluğu uğultuda yeni bir sokağın sakinliğine dönüşüyor. 

Kadın. Kocası bir yazar, Pulitzer ödüllü. Kendisi de yazar ama metinleri basılmamış. Kocasının kendisinden çaldığı bir fikri fark etmek, kocasının başka kadınlarla görüşmeye başladığını görmek, çocuklarının yaşamlarını sürdürdüklerine şahit olmak, ilginç bilgilerle dolmak ve bu bilgiler sayesinde yaşamak, bir filin bir ağaca kaç dakikada çıkacağının istatistiksel bilgisiyle yaşamak örneğin, dünyaya dair bilinecek ne varsa bilmeye çalışmak belki de kadının hâlâ buralarda olmasının sebebidir.  

George Orwell Arkadaşımdı

Yönettiği cezaevinde yapılan işkenceleri hâlâ inkâr eden sabık bir Doğu Alman hapishane müdürü, Berlin Duvarı yıkıldıktan sonra emekli olan köpeği ile yaşayan adamın yönettiği cezaevinin bir utanç merkezi olarak anımsanması için müzevari bir hale dönüştürülmesinden sonra kendisine eski günlere ait yaşadıklarını anlatması istendiğinde her şeyi normalleştirerek günlük hayatına devam edebilmesinin altındaki ruh halini gösteren bir öykü...

Karanlık Çayır

İçindeki sapkınlığı dizginlemeye çalışan bir bilgisayar programcısı, porno sektörünün mutfağını bilen ve yazılacak bir kodla bu sayfalardan indirilen resimlerin izinin sürülebileceği konusunda polise yardımcı olacağını ifade ederken aslında bu işin ne kadar dokunulmaz olsa da işin psikolojik tarafını da çok özenli seçilmiş sözcüklerle ifade eden bir öykü..

Gülen Talih

Kuzey Kore’den kaçıp Çin'e gidecekken çeşitli engeller yüzünden Güney Kore'de takılıp kalan ve Güney’deki yeni hayatlarında bocalayan iki arkadaş. Kuzey ve Güney Kore hakkında önemli arka planlar sunuyor, birinin durumu kabullenip uyum sağlarken, diğerinin platonik bir aşkla bağlandığı ve Kuzeyde kalan sevdiği kadına  dönmesi gerektiğini bahane ederken aslında ölümü pahasına geri dönmesinin daha derinliklerden gelen uyumsuzluk durumları olduğunu anlatan zor bir öykü...

Türkçede bir tane daha yayınlanmış kitabı bulunmaktadır..

Adam Johnson-Yetimlerin Efendisi'nin Oğlu

çev. Güneş Demirel/ 2014 Pegasus Yayınları / 576 sayfa 

Pak Jun Do, zorla başkente götürülmüş şarkıcı bir kadının ve yetimhane müdürü bir babanın oğludur. Kuzey Kore’nin üst düzey yetkilileri kısa zamanda onun sadakatini ve yeteneklerini fark eder. Kendisini sadece “dünyanın en yüce ulusunun bir neferi” olarak gören Jun Do, kısa zamanda yükselir. Hayatta kalmak için değişen kurallarla, işkencelerle ve üstlerinin kafa karıştırıcı istekleriyle mücadele etmek zorundadır. Herhangi bir insanın katlanabileceğinden fazlasına maruz kalan Jun Do, sevdiği kadın Sun Moon’u kurtarabilmek için Kim Jong İl’in rakibi rolüne bürünür.

Bu destansı romanda Adam Johnson, açlıkla kırılan, yozlaşmışlık ve zulmün sıradan olduğu bu dünyanın sürükleyici bir anlatımını sunuyor. İnsanın kırılganlığının ve insan iradesinin yenilmezliğinin anlatıldığı roman, hiç tanınmayan bir dünyanın kapılarını aralıyor. 

Taranczewski-2022-When I Was

  

01-Coco (4:19)
02-And Everything Was Calm (7:06)
03-The Composer (5:06)
04-Grønland (6:31)
05-When I Was (4:26)
06-Thing of Souls (3:34)
07-Ligature (8:02)
08-Twenty-One Years (3:56)
09-Mysore (6:26)
10-Me Time (4:53)
11-Take Me Home (4:03)

Olaf Taranczewski, piyano
Jean-Philippe Wadle; kontrbas
Benedikt Stehle, davul

Olaf Taranczewski, basçı Jean-Philippe Wadle ve davulcu Benedikt Stehle'yi onlarca yıldır tanıyor, ancak grubun 2020'deki oluşumundan önce hiç birlikte çalmadılar. Kasım 2020'de Berlin-Kreuzberg'deki stüdyoda çalınan ilk notaların ardından grup, kendi seslerini bulduklarını hissettiler. Üç müzisyen, müziklerini Sinematik Caz olarak tanımlıyor.

Olaf Taranczewski, "Parçaların kendileri de en fazla 15 yaşında" diye ekliyor. "Şarkılar söz konusu olduğunda, bir bakıma son on buçuk yılın bestelerimin 'en iyisi'. Ancak, her zaman yarım kalmış gibiler. Benedikt ve Jean-Philippe ile tamamen yeniden yaratıldılar."

albüm web

Hajo Weber & Ulrich Ingenbold

 

 Hajo Weber & Ulrich Ingenbold- Winterreise (ECM 1982)

01. Der wundersame Weg  

02. Karusell  

03. Winterreise  

04. Zweifel  

05. Sommerregen  

06. Drehung in der Luft  

07. Filmmusik  

08. Son's Song

HAJO WEBER - gitar

ULRICH INGENBOLD - gitar, flüt

Mart 1982'de Tonstudio Bauer, Ludwigsburg'da

kaydedildi. Yapımcı Manfred Eicher

ECM firmasının gelmiş geçmiş en güzel albümlerinden biridir..İkili hakkında nette hiçbir bilgi olmaması ve başka da bir kayıt yapmamaları üzücü çünkü gitar sesinin ruhunuza bu kadar derinlemesine nüfus etmesini sağlayan albümler çok az.

albümü indirmek için tıklayın

ECM 'nin sayfasındaki tanıtım yazısı

Henri Cartier Bresson-Yüzyılın Gözü

Sahaftan tesadüfen görüp aldığım bir kitaptı: Yüzyılın Gözü Henri Cartier Bresson  dün başladım okumaya...Bresson'u daha önceden biliyordum, bana göre gelmiş geçmiş en iyi 3 fotografçıdan biridir..

fotoğraf bloguma da eklemiştim daha önce de..

photoreferans'a da bütün fotoğraflarını albüm olarak koymuştum..

Kitabın girişinde anlattığı bir şey etkiledi beni o yüzden paylaşmak istedim..

Kitabın yazarı Pierre Assouline, Henri Cartier Bresson'la röportaj için evine ilk gittiğinde bu kadar ünlü bir fotoğrafçının evinde sadece 2 tane fotoğraf asılı olduğunu görüp şaşırır: sonrasını kendi sözcükleriyle yazayım:

"Gün sona eriyordu. Dışarıdan atölyeye sızan ışık git gide azalırken, o lambayı yakmayı hiç aklına getirmiyordu. Önemi de yoktu zaten. O çayı hazırlarken ben de etrafa göz gezdirdim. Olabildiğince sade mobilyalar, karıştırılmaktan ciltleri yorgun düşmüş sanat kitapları ve sergi kataloglarıyla dolup taşan bir kütüphane.

Duvarda, camın altında duran, ama gereğinden fazla da özen gösterilmemiş babasına ait resimler, amcasının guvaşları ve kendisine ait olmayan iki adet fotoğraf vardı. Bunlardan biri, 1929 sularında Macar Martin Muncaski tarafından çekilmiş, ters ışıkta Tanganyika gölünün dalgalarına doğru atlayan üç siyah gencin arkadan göründüğü bir fotoğraf, diğeri ise Meksikalı Agustin Casasola'ya ait olan ve Meksika'daki Devrim Müzesinde muhafaza edilen, 1913 'de kalpazan Fortino Samano'yu sırtını duvara dayamış, yüzü idam mangasına dönük, elleri cebinde, dudaklarında bir sigara, yüzünde meydan okuyan sırıtmasıyla, oradaki ölüme kafa tutarak küstahça poz vermiş hâlde gösteren bir fotoğraftı. 

İlki, kendiliğinden ve yoğun bir yaşama sevincini, ikincisi ise ölümün kaçınılmaz olduğu o anda sabitlenmiş mutlak özgürlüğü ifade ediyordu.

Kendininkiler de dahil, başka fotoğraf yoktu."

Bu iki fotoğrafı bulup bakmak isteği oluştu içimde, baktığımda ise ikisinin de daha önce gördüğüm-öylesine bakıp geçtiğim-fotoğraflar olduğu ortaya çıktı, tek farkı artık bu satırlardan sonra insanın gözüne daha farklı görünüyordu...

Martin Munkácsi-Three Boys at Lake Tanganyika

Agustin Casasola-Fortino Samano

Henri Cartier Bresson

Fransız fotoğrafçı Henri Cartier Bresson 1908’de Seine-et-Marne kentinde Chanteloup en Brie’de doğdu. Beş çocuğun en büyüğü olan sanatçının babası zengin bir tekstilciydi. Annesinin ailesi ise, Henri’nin çocukluğunun bir bölümünü geçirdiği Normandiya’dan gelen tüccarlar ve toprak sahipleri idi.

Önce bir Katolik okulu olan École Fénelon’a katıldı. Müzik öğrenmeye çalıştıktan sonra, yetenekli bir ressam olan amcası Louis resim yapmayı öğretti, fakat I. Dünya Savaşı’nda Louis Amcası ölünce resim dersleri yarım kaldı.

1927’de Kübist ressam ve heykeltıraş André Lhote’nin Lhote Akademisi’ne girdi. Bu dönemde Dostoyevski, Schopenhauer, Rimbaud, Nietzsche, Mallarmé, Freud, Proust, Joyce, Hegel, Engels ve Marx’ı okudu. Lhote, öğrencilerini klasik sanatçıları okumak için Louvre’a ve çağdaş sanatı incelemek için Paris galerilerine götürdü.

Cartier-Bresson’un modern sanata ilgisi, Rönesans ustalarının eserlerine duyulan hayranlıkla birleştirildi. Jan van Eyck, Paolo Uccello, Masaccio, Piero della Francesca eserleri onun için “kamerasız fotoğrafçılık” öğretmeni işlevi görüyordu.

Henri Cartier Bresson, Lhote’un sanata “kural yüklü” yaklaşımıyla hüsrana uğramış olsa da, sıkı teorik eğitimi daha sonra fotoğrafçılıkta sanatsal biçim ve kompozisyon sorunlarını tanımlamasına ve çözmesine yardımcı oldu. 1920’lerde, Avrupa genelinde fotoğrafçılık gerçekçiliği okulları ortaya çıktı, ancak her birinin fotoğrafın çekmesi gereken yön üzerine farklı bir görüşü vardı. 

Afrika seyahatinin ardından Fransa’ya geri dönen Cartier-Bresson, 1931 yılının sonlarında Marsilya’da Sürrealistler ile olan ilişkisini derinleştirdi. Marsilya’da uzun yıllar ona eşlik edecek olan 50 mm’lik lens ile Leica kamerayı aldı. Küçük kameranın kendisine kalabalığın içinde veya yakın bir zamanda verdiği anonimlik, fotoğraflandığının farkında olan kişilerin resmi ve doğal olmayan davranışlarının üstesinden gelmesini sağladı. Leica kendisine yeni olanaklar yarattı. Fotoğrafları ilk olarak 1932’de New York’taki Julien Levy Galerisi’nde ve daha sonra Madrid’deki Ateneo Kulübü’nde sergilendi. 1934 yılında Meksika’da Manuel Álvarez Bravo ile bir sergi paylaştı.

II. Dünya Savaşı’nın başlamasıyla birlikte Fransız Ordusu’nda görev yaparken Nazilere esir düşen Henri Cartier-Bresson, üç defa Nazi kamplarından kaçmayı denedi ve 1943 yılında sonuncu denemesinde kurtulmayı başardı. Savaş sebebiyle Leica fotoğraf makinesini toprağa gömdü ve kamptan kurtulduktan hemen sonra makinesini gömdüğü yerden çıkararak tanık olduklarını fotoğraflamaya devam etti. Le Retour ise 1945 yılı yapımı Henri Cartier-Bresson’ın esir alınan insanların ülkelerine teslim edilme sürecini belgelediği 34 dakikalık bir belgesel yayınladı.

1947’nin başlarında, Cartier-Bresson, Robert Capa, David Seymour, William Vandivert ve George Rodger ile birlikte Magnum Photos’u kurdu.

Küçük kamerasıyla fotoğraf çekmeyi, anında desen çizimine benzetti....daima siyah-beyaz fotoğraflar çekti.. bu konuya ilişkin de  “Duyguyu yalnızca siyah beyazda buluyorum. Renkli bakış aslında eksik bir bakıştır. Renkli fotoğraf yalnızca tüccarları ve dergileri mutlu eder.” Ayrıca hiçbir fotoğrafını keserek düzenlemedi... Bütün fotoğrafları için büyük bir titizlikle ve emekle çalıştığı için fotoğraflarında olmaması gereken gereksiz ayrıntılar yoktur. Anlatılanlara göre Henri Cartier-Bresson, bu durumu kanıtlamak için ise tüm fotoğraflarını negatiflerinin boş ve siyah kısımlarıyla beraber bastı.

Sanat dünyasından Albert Camus, Pablo Picasso, Jean Paul Sartre, Salvador Dali, Simone de Beauvoir gibi isimleri kadrajına alan ve fotoğraf sanatına ismini altın harflerle yazdıran Henri Cartier-Bresson, 2004 yılında aramızdan ayrıldı. Yazımı Henri Cartier-Bresson’ın fotoğraf sanatına bakış açısını ortaya koyan ve fotoğraf sanatının sahip olduğu etki gücüne ilişkin söylemiş olduğu sözüyle bitirmek istiyorum: “Fotoğraf çekmek eş zamanlı olarak ve saniyenin bir kesri içinde hem olayın hem de ona anlam veren görsel biçimlerin farkına varmaktır. Amaç olayları biriktirmek değildir, olayların tek başlarına hiçbir önemi yoktur. Önemli olan onların içinden seçim yapabilmek, derinlerde gerçekle bağlantılı olduğu doğru olayı yakalayabilmektir. En küçük şey fotoğrafta büyük bir konu olabilir, en ufak insani ayrıntı ana fikre dönüşebilir.”

web sayfası

Film Önerileri

 

Ne izleyeyim diye düşünürüz ya bazen, diskimde bulunan 1200 yönetmenin 5000'e yakın filmlerinden ilk bakışta seçtiğim 200'e yakın bir film listesi oluşturdum..Tabi her zaman daha fazlası vardır..Örneğin buraya Elia Kazan'ın sadece 1 filmini aldım oysa bütün filmleri güzeldir..Diğer yönetmenlerde de aynı durum söz konusudur..

aklımda yer eden ilk 21 film

=====================================

Akira Kurosawa-1990-Dreams

Alejandro Jodorowsky-2013-The Dance of Reality

Anders Thomas Jensen-2005-Adams æbler

Jaco van Dormael-2015-Das Brandneue Testament

Marc Evans-2006-Snow Cake

Martin Sulík-1995-Zahrada

Michael Di Jiacomo-1998-Animals with The Tollkeeper

Safi Yazdanian-2014-A Time for Love

Samuel Benchetrit-2015-Asphalte

Thomas Robsahm vb-2002-Folk Flest Bor i Kina

Wim Wenders-2014-The Salt of The Earth

Dominik Moll-2016-News From Planet Mars

Steven Soderbergh-1991-Kafka

Ralph Fiennes-2018-The White Crow

Ruben Östlund-2014-Force Majeure

Roy Andersson-2014-A Pigeon Sat on a Branch Reflecting on Existence

Stanley Kramer-1969-The Secret of Santa Vittoria

Giuseppe Tornatore-1995-L'uomo Delle Stelle

Emir Kusturica-2016-On The Milky Road

Elia Suleiman-2019-Must Be Heaven

David Lean-1965-Doctor Zhivago

=====================================

diğer filmler

=====================================

Adrian Lyne-1997-Lolita

Alfred Hitchcock-1943-Lifeboat

Anders Thomas Jensen-2005-Adams æbler

Aisling Walsh-2016-Maudie

Aki Kaurismäki-2017-Toivon Tuolla Puolen

Akira Kurosawa-1990-Dreams

Alain Resnais-1955-Night and Fog

Alejandro Amenábar-2004-The Sea Inside

Alejandro Jodorowsky-2013-The Dance of Reality

Alessandro Rak-2013-The Art of Happiness

Andrei Tarkovsky-1972-Solaris

Andrei Zvyagintsev-2003-The Return

Andrzej Wajda-2016-Afterimage

Anthony Minghella-1996-The English Patient

Arthur Penn-1966-The Chase

Asghar Farhadi-2016-Forushande

Bent Hamer-2003-Kitchen Stories

Bill Condon-2004-Kinsey

Charlie Chaplin-1940-The Great Dictator

Chris Kraus-2006-Vier Minuten

Christopher Nolan-2006-The Prestige

Dagur Kari-2003-Noi Albinoi 

Damian Szifron-2014-Wild Tales

Danny DeVito-1989-The War Of The Roses

David Lean-1965-Doctor Zhivago

David Lynch-1999-The Straight Story

Denis Villeneuve-2010-Incendies

Diederik Van Rooijen-2013-Daglicht

Doris Dörrie-2008-Cherry Blossoms

Dorota Kobiela-Hugh Welchman-2017-Loving Vincent

Edward Norton-2019-Motherless Brooklyn

Elia Kazan-1952-Viva Zapata!

Elia Suleiman-2019-Must Be Heaven

Emir Kusturica-2016-On The Milky Road

Ermanno Olmi-1988-La Leggenda Del Santo Bevitore

Ethan-Joel Coen-1998-The Big Lebowski

Federico Fellini-1973-Amarcord

Fernando León de Aranoa-2002-Los Lunes Al Sol

Florian Henckel von Donnersmarck-2018-Never Look Away

Francis Ford Coppola-1979-Apocalypse

François Truffaut-1962-Jules et Jim

Frank Capra-1946-It's a Wonderful Life

Frank Darabont-1999-The Green Mile

Galder Gaztelu-Urrutia-2019-The Platform

Gary Ross-1998-Pleasantville

George Cukor-1940-The Philadelphia Story

Giuseppe Tornatore-1988-Cinema Paradiso

Goran Dukic-2006-Wristcutters

Gregory Colbert-2005-Ashes and Snow

Guillermo Del Toro-2006-Pan's Labyrinth

Gus Van Sant-1997-Good Will Hunting

Hal Ashby-1971-Harold and Maude

Herbert Ross-1972-Play It Again Sam

Hiroshi Teshigahara-1964-Suna No Onna

Ingmar Bergman-1982-Fanny and Alexander

Isabel Coixet-2017-The Bookshop

Isao Takahata-1988-Hotaru No Haka

István Szabó-2004-Being Julia

Jaco van Dormael-2015-Das Brandneue Testament

James Cameron-2009-Avatar

James Ivory-1993-The Remains of The Day

Jay Roach-2015-Trumbo

Jean-Jacques Beineix-1986-Betty Blue

Jeremy Clapin-2019-I Lost My Body

Jim Jarmusch-1995-Dead Man

Jocelyn Moorhouse-2015-The Dressmaker

John Madden-2005-Proof

Jon Avnet-1991-Fried Green Tomatoes

Joon Ho Bong-2013-Snowpiercer

Julian Schnabel-2000-Before Night Falls

Julie Gavras-2006-La Faute A Fidel

Julie Taymor-2002-Frida

Kar Wai Wong-2000-In the Mood for Love

Karen Shakhnazarov-1989-Gorod Zero

Ken Loach-2014-Jimmys Hall

Kim Ki-Duk-2003-Bom Yeoreum Gaeul Gyeoul Geurigo Bom

Krzysztof Kieslowski-Trois Couleurs

Lars von Trier-2011-Melancholia

Lasse Hallström-1999-The Cider House Rules

Lech Majewski-2011-The Mill and the Cross

Leos Carax-1991-The Lovers on the Bridge

Luchino Visconti-1971-Death In Venice

Luis Bunuel-1929-Un Chien Andalou

Luis Piedrahita-2007-Fermat's Room

Majid Majidi-1997-The Children of Heaven

Marc Evans-2006-Snow Cake

Margarethe von Trotta-2012-Hannah Arendt

Marjane Satrapi-Vincent Paronnaud-2007-Persepolis

Martin Provost-2008-Séraphine

Martin Scorsese-2010-Shutter Island

Martin Sulík-1995-Zahrada

Michael Curtiz-1942-Casablanca

Michael Di Jiacomo-1998-Animals with The Tollkeeper

Michael Haneke-2012-Amour

Mick Davis-2004-Modigliani

Mihalis Kakogiannis-1964-Alexis Zorbas

Mike Leigh-2004-Vera Drake

Mike Newell-2018-The Guernsey Literary and Potato Peel Pie Society

Mike Nichols-2004-Closer

Mikhail Kalatozov-1957-The Cranes are Flying

Milcho Manchevski-1994-Before The Rain

Milos Forman-1975-One Flew Over The Cuckoos Nest

Nadine Labaki-2007-Caramel

Nagisa Oshima-1976-In The Realm of The Senses

Neil Burger-2006-The Illusionist

Niki Caro-2002-Whale Rider

Nikita Mikhalkov-1979-Neskolyko Dney Iz Zhizni I-Oblomova

Noah Baumbach-2017-Meyerowitz Hikâyeleri

Nora Ephron-2009-Julie & Julia

Pablo Larraín-2016-Neruda

Pálfi György-2007-Taxidermia

Paolo Taviani-Vittorio Taviani-1984-Kaos

Patricio Guzman-2004-Salvador Allende

Paul Thomas Anderson-2017-Phantom Thread

Pawel Pawlikowski-2018-Zimna Wojna

Pedro Almodóvar-2002-Hable con ella

Peter Bogdanovich-1973-Paper Moon

Peter Kassovitz-1990-Jacob's Ladder

Peter Weir-1989-Dead Poets Society

Petter Næss-2007-Tatt Av Kvinnen

Philip Kaufman-2000-Quills

Philippe Falardeau-2020-My Salinger Year

Philippe Le Guay-2015-Floride

Pier Paolo Pasolini-1972-I Racconti di Canterbury

Pietro Marcello-2019-Martin Eden

Quentin Tarantino-2015-The Hateful Eight

Radu Mihaileanu-1998-Train De Vie

Ralph Fiennes-2018-The White Crow

Ralph Nelson-1963-Lilies of the Field

Rene Feret-2010-Nannerl, La Soeur de Mozart

Richard Attenborough-1982-Gandhi

Richard Ayoade-2010-Submarine

Richard Eyre-2015-The Dresser

Richard Linklater-2001-Waking Life

Rob Reiner-2007-The Bucket List

Robert Altman-1975-Nashville

Robert Bresson-1959-Pickpocket

Robert Benton-1979-Kramer vs.Kramer

Robert Eggers-2019-The Lighthouse

Robert Ellis Miller-1968-The Heart Is a Lonely Hunter

Robert Zemeckis-1994-Forrest Gump

Roberto Benigni-1997-Life Is Beautiful

Rodrigo García-2011-Albert Nobbs

Roland Emmerich-2011-Anonymous

Roman Polanski-2002-The Pianist

Ron Howard-2001-A Beautiful Mind

Ruben Östlund-2014-Force Majeure

Rúnar Rúnarsson-2011-Eldfjall

Rupert Everett-2018-The Happy Prince

Safi Yazdanian-2014-What's The Time In Your World

Sally Potter-1997-The Tango Lesson

Sam Mendes-1999-American Beauty

Scott Hicks-1996-Shine

Sean Penn-2007-Into The Wild

Sergei Gerasimov-1957-Tikhiy Don

Sergei Parajanov-1968-Sayat Nova

Sidney Lumet-1960-The Fugitive Kind

Silvio Soldini-2000-Pane e Tulipani

Simon Hunter-2017-Edie

Simon Stone-2021-The Dig

Spike Jonze-1999-Being John Malkovich

Stanley Kramer-1969-The Secret of Santa Vittoria

Stanley Kubrick-1975-Barry Lyndon

Stanley Tucci-2017-Final Portrait

Stephen Daldry-2008-The Reader

Stevan Riley-2015-Listen to Me Marlon

Steven Shainberg-2006-Fur An Imaginary Portrait of Diane Arbus

Steven Soderbergh-1991-Kafka

Steven Spielberg-1993-Schindler's List

Susanne Bier-2010-In a Better World

Sydney Pollack-1985-Out Of Africa

Taika Waititi-2019-Jojo Rabbit

Tate Taylor-2011-The Help

Tengiz Abuladze-1984-Monanieba

Terence Davies-2016-A Quiet Passion

Terrence Malick-2016-Voyage of Time-Life's Journey

Terry Gilliam-1991-The Fisher King

Theodoros Angelopoulos-2004-The Weeping Meadow

Thomas McCarthy-2007-The Visitor

Thomas Robsahm-2002-Folk flest bor i Kina

Thomas Vinterberg-2016-The Commune

Tim Burton-2016-Miss Peregrine's Home for Peculiar Children

Tim Robbins-1995-Dead Man Walking

Tinto Brass-1979-Caligola

Tod Browning-1932-Freaks

Todd Haynes-2002-Far from Heaven 

Todd Phillips-2019-Joker

Tom Hooper-2010-The King's Speech

Tom McCarthy-2002-The Station Agent

Tom Shadyac-1998-Patch Adams

Tom Tykwer-1998-Run Lola Run

Tony Gatlif-2000-Vengo

Xavier Dolan-2016-It's Only the End of the World

Vaclav Marhoul-2019-The Painted Bird

Vadim Perelman-2020-Persian Lessons

Victor Fleming-1939-The Wizard of Oz

Vincente Minnelli-1956-Lust For Life-Van Gogh

Vittorio De Sica-1948-Bicycle Thieves

Vladimir Menshov-1979-Moskva Slezam Ne Verit

Volker Schlöndorff-2017-Return to Montauk

Walter Lang-1956-The King and I

Wash Westmoreland-2018-Colette

Werner Herzog-2015-Queen of the Desert

Wes Anderson-2012-Moonrise Kingdom

William Dieterle-1937-The Life of Emile Zola

William Wyler-1959-Ben Hur

Wim Wenders-2014-The Salt of the Earth

Woody Allen-2009-Whatever Works

Yasujiro Ozu-1959-Ohayô

Yimou Zhang-1999-The Road Home

Yojiro Takita-2008-Departures-Okuribito

Yorgos Lanthimos-2018-The Favourite

Zaza Urushadze-2013-Tangerines

Zoe Berriatúa-2018-En las Estrellas

IMDb En iyi 250 film    / blogtaki tüm sinema başlıkları

Bendeki Tüm Filmlerin Listesi  

3.068 Adet Film / 1.060 Yönetmen / 5 TB 

5 TB lık diskle birlikte fiyatı : 10.000 TL  

(Disk 4.000 TL + Filmler 6.000 TL)

(1 Film: 2 TL / Bütün filmler Türkçe Altyazılıdır. IMDB Puanı 7 ile 9 arasındadır. 

Filmin afişi, altyazısı ve filmle ilgili bilgilerin olduğu tekst dosyası içindedir. Piyasa filmleri değildir..Diskin hazırlanması yaklaşık 1 hafta kadar sürmektedir. Film listesini indirip diskin içerdiği filmleri görebilirsiniz.)

Armağan Şarkılar-2022

 2021 yılı boyunca severek dinlediğim parçalardan seçtiklerim...

1. Aaron William Pollock-Stealin, Stealin (2:30)

2. Abdullah Ibrahim-Blue Bolero (2:08)

3. Adnan Joubran-That Moment When (4:12)

4. Ahmet Aslan-Ali Ekber Kayış-Bütün İnsanlardan Arzumuz Vardır (3:27)

5. Ahmet Aslan-Ali Ekber Kayış-Şu Dağlarda Kar Olsaydım (4:58)

6. Ahuzar-Nefesim Nefesine (5:07)

7. Alex Riel-Bo Stief-Carsten Dahl-Drømte Mig En Drøm (3:08)

8. Alex Riel-Bo Stief-Carsten Dahl-Høstdansen (2:58)

9. Alex Riel-Bo Stief-Carsten Dahl-Jag Vet En Dejlig Rosa (2:30)

10. Alex Riel-Bo Stief-Carsten Dahl-My Song (3:44)

11. Allison Russell-Quasheba, Quasheba (4:42)

12. Alstad-It Was Always You (4:03)

13. Angela Gheorghiu-Barca pe valuri (4:28)

14. Arash Behzadi-Jan E Maryam (5:28)

15. Arianna Savall-Cancion de la Muerte Pequena (8:40)

16. Arianna Savall-Fantaisie sur Stella Splendens (4:56)

17. Ariel Bart-In Between (4:20)

18. Ariel Bart-Stranger On the Hill (5:35)

19. Ariel Bart-The Year After (5:43)

20. Avishai Cohen-Arab Medley (5:17)

21. Ayşe Tütüncü-Eşikte (3:37)

22. Bai Kamara-Homecoming (4:16)

23. Ballaké Sissoko-Jeu Sur la Symphonie Fantastique (3:37)

24. Birgit Minichmayr-How Like a Winter-Sonnet 97 (5:18)

25. Birgit Minichmayr-When in Disgrace-Sonnet 29 (4:40)

26. Bizet-Les Pecheurs de Perle-Acte1-Romance Je Crois (3:45)

27. Branford Marsalis-The Bard Lachrymose (4:28)

28. Bugge Wesseltoft-Locked out of Heaven (4:10)

29. Calle Rasmusson-October (6:16)

30. Carsten Dahl-Sailing with No Wind (5:33)

31. Cecilie Strange-Eudaimonia (9:09)

32. Cecilie Strange-When Sunny Smiles (7:44)

33. Cem Adrian & Mark Eliyahu-Kül (4:55)

34. Ceren Türkmenoğlu-An (4:27)

35. Ceren Türkmenoğlu-Mâî (5:04)

36. Christina Pluhar-Falvo -Dicitencello vuje! (3:54)

37. Christina Pluhar-Traditional-Lo Guarracino-Tarentella (6:17)

38. Coşkun Karademir-Abyaneh (4:35)

39. Coşkun Karademir-Gülşah Erol-Göç (5:32)

40. Coşkun Karademir-Once Upon A Time-Hesam Naseri (6:18)

41. Coşkun Karademir-Rüzgar (8:31)

42. Daniel Herskedal-Arriving at Ellis Island (3:49)

43. Daniel Herskedal-Dancing Dhow Deckhands (5:55)

44. Derek Gripper & Mike Block-Lam Tooro (4:53)

45. Dom La Nena-Tempo (2:06)

46. Edin Karamazov-O Lord Whose Mercies-Handel (5:55)

47. Eklipse-Mumbai Theme (4:22)

48. Emanuele Sartoris-Notturno impromptu I (5:37)

49. Eple Trio-Birds of India (11:28)

50. Eple Trio-Island Sunrise (4:51)

51. Ercan & Gökhan Çağıran-Kapını Aç (4:54)

52. Etta Cameron-What Is This Thing Called Love (3:19)

53. Etta Cameron-You've Got A Friend (4:11)

54. Fatma Said-13 Canciones Antiguas No.1, Anda jaleo (2:12)

55. Fatma Said-Adieux de l'hôtesse arabe, WD 72 (5:40)

56. Fatma Said-Ana Bent El Sultan (2:23)

57. Fatma Said-El Helwa Di (3:39)

58. Fatma Said-La canción No.2, Canción de Marinela (2:05)

59. Fatma Said-Yamama Beida (3:53)

60. Fazıl Say & Senem Demircioğlu-Çek Şarabı (3:44)

61. Fazıl Say-Zeybek (0:56)

62. Fergana Qasimova-Fuzuli Kantatı (7:14)

63. Francesco Orio Trio-Cum Dederit (4:44)

64. Fırat Tanış-Ruşen Alkar-Beni Hor Görme (5:50)

65. Giovanni Mirabassi-Le Libre Arbitre (5:18)

66. Helge Lien Trio-Liten Jazzballong Revisited (6:11)

67. Helge Lien Trio-Nipa Revisited (4:59)

68. Henning Fuchs-Pacha Mama (2:48)

69. Henning Fuchs-The Storm Will Pass (4:03)

70. Henning Fuchs-Thrive (2:59)

71. Ismail Sentissi Trio-Genoma (4:24)

72. Jakub J.Orliński-Handel-HWV 27-Act2-Furibondo Spira il Vento (4:40)

73. Jakub J.Orliński-Zelenka-ZWV 90-III. Rogate Andante (3:08)

74. Jakub J.Orliński-Żebrowski-Magnificat-II. Quia Respexit (3:08)

75. Jan Bang, Erik Honoré-Lament (2:54)

76. Jan Lundgren, Emile Parisien & Lars Danielsson-Asta (5:10)

77. Jesper Bodilsen-Piensa en Mi (5:33)

78. Joan Baez & Paul Simon-The Boxer (5:40)

79. Joe Bonamassa-Mind’s Eye (6:17)

80. Kenny Drew-Django (9:18)

81. Kenny Drew-Hush-a-Bye (7:06)

82. Kenny Drew-Sometimes I Fell Like a Motherless Child (4:50)

83. Kenny Drew-Sweet Lullaby (3:29)

84. Konstantia Gourzi-Mozart-III-Scherzoso, ma calmo (5:41)

85. Lars Danielsson Liberetto-Cloudland (4:34)

86. Lars Danielsson Liberetto-The Fifth Grade (5:37)

87. Lars Danielsson-Desert of Catanga (6:17)

88. Lars Danielsson-Leszek Mozdzer-Praying (4:14)

89. Leszek Mozdzer-Sanctus (5:27)

90. Leszek Mozdzer-Zdrowy Kollataj (2:40)

91. Leyla McCalla-Lavi Difisil (2:30)

92. Los Luzeros-40 Cartas (2:46)

93. Lukasz Kuropaczewski-Adela (5:58)

94. maNga-Beni Benimle Bırak (3:29)

95. Martin Tingvall-At the Lighthouse (3:08)

96. Martin Tingvall-Clear Sky (2:44)

97. Martin Tingvall-Hide and Seek (3:50)

98. Martin Tingvall-Spring (3:26)

99. Mathias Algotsson-Dmollberg (2:20)

100. Mathias Algotsson-God afton om ni hemma är (4:03)

101. Matthieu Saglio-Vincent Peirani-Bolero Triste (5:26)

102. Mette Juul-Get Out Of Town (3:24)

103. Michel Bisceglia-Lonely Woman (5:58)

104. Michel Godard-Monteverdi-A Trace of Grace (7:48)

105. Mohsen Namjoo-Baroon (5:28)

106. Mohsen Namjoo-Man Mast (7:55)

107. Nathan Evans - Wellerman (Sea Shanty) (2:35)

108. Norah Jones-I'll Be Gone (Live) (4:48)

109. Oddgeir Berg Trio-Vagabond (6:25)

110. Paolo Fresu-Abide with Me (4:36)

111. Philipp Schiepek & Walter Lang-Sumniran (7:19)

112. Pink Martini-Amado Mio (4:48)

113. Randi Tytingvåg Trio-Trøstevise (3:16)

114. Randi Tytingvåg Trio-Vingespenn (3:41)

115. Rembrandt Frerichs Trio-After Johannes (5:04)

116. Rembrandt Frerichs Trio-Dusk II. Autumn (5:20)

117. Ricardo Odnoposoff-Devil's Trill-IIIb. Allegro assai (3:13)

118. Ricardo Odnoposoff-II. Allegro Energico (2:40)

119. Robert Plant-Quattro (World Drifts In) (4:33)

120. Robert Plant-You Led Me to The Wrong (4:17)

121. Romano, Sclavis, Texier-Viso di Donna (3:39)

122. Rouzbeh Rakhsa-Qui est-ce (2:44)

123. Roya & Rizvan-Dünya Senin Dünya Menim (4:04)

124. Selena Lopez-Quizas Quizas Quizas (3:05)

125. Silje Nergaard-One Year (5:34)

126. Steve Unruh-Bluebird (3:35)

127. Steve Unruh-Challenging Gravity (7:26)

128. Yo Yo-Ma-Kayhan Kalhor-Mountains are Far Away (6:08)

129. Yosuke Sato-Mikan No Hana Saku Oka (5:09)

130. Yılmaz Sütçü-Beni Kategorize Etme (3:26)

131. ZAZ-Les jours heureux (4:06)

132. Zbigniew Preisner-Lament (17:21)

132 tracks in Playlist length: 10 hours 29 minutes 10 seconds/1.38 GB

Wilhelm Genazino

 

22 Ocak 1943’te Mannheim’da dünyaya geldi. Almanca, felsefe ve sosyoloji okudu. 1965’e dek gazetecilik yaptı. 1970’ten sonra radyo oyunları, tiyatrolar ve başarılı romanlar yazdı. 1980 ve 1986 yılları arasında, edebiyat dergisi Lesezeichen’in editörlüğünü üstlendi. 2001’de çağdaş Alman edebiyatının en önemli eserleri arasında gösterilen Ein Regenschirm Für Diesen Tag (O Gün İçin Bir Şemsiye) adlı romanıyla büyük bir başarı kazandı ve 2004'te Almanya’nın en prestijli edebiyat ödülü Georg Büchner Preis’e layık görüldü. 2018 yılında öldü.

Türkçeye çevrilen kitapları:

2014-O Gün İçin Bir Şemsiye 2001
2018-Aşk Aptallığı 2005
2014-Mutsuzluk Zamanlarında Mutluluk 2009
2014-Elden Düşme Dünya 2011

Wilhelm Genazino-O Gün İçin Bir Şemsiye

Çev. Çağlar Tanyeri / 144 Sayfa

O Gün İçin Bir Şemsiye’nin kırk altı yaşındaki anlatıcısı, bir “ayakkabı denetçisi”dir. Satışa sunulacak yeni modelleri test etmek için Frankfurt sokaklarında henüz sadece kendisinin giyebildiği ayakkabılarla gezinir. Hayatta kendi yolunu bulamamıştır, ama yolda eski aşklarını, arkadaşlarını ve anılarını bulur. Bir “varış noktası” yoktur görünürde, ama her adımda insan ruhunun görünmez yerlerine biraz daha yaklaşır. Sadece sokaklarda değil, bilincin coğrafyasında da yürür ve sıradan görünen bir insanın ne denli sıradışı olabileceğini düşündürür. Varoluşsal sorgulamalar için alışılmadık ölçüde canlı üslubu ve keskin gözlem gücüyle eşyaya ve insanlara her baktığında hayatın bize unutturmaya çalıştığı bir gerçeği hatırlatır: Yine hayatın kendisini.

Hayatlarının yağmurlu ve uzun bir günden, bedenlerinin de o gün için gereken bir şemsiyeden başka bir şey olmadığını hissetme noktasına gelmiş insanların, Wilhelm Genazino’yla derin ve keyifli bir yürüyüşe çıkacakları O Gün İçin Bir Şemsiye’yi Çağlar Tanyeri Almanca aslından çevirdi.

...

Köprüye gelmeden az önce, on üç yıl evvel bir süre peşinde koşup talip olduğum ve fakat beni geri çeviren Anuschka'ya rastlıyorum, beni reddederken şöyle bir cümle sarf etmişti. Senin için fazla kemikliyim. Küçük bir hareketle (boynunu yana eğiyor ve bana sol yanağının reddedici pürüzsüzlüğünü gösteriyor) durdurulmak ve konuşulmak istemediğini bildiriyor. Ricayı anlıyor ve bu doğrultuda hareket ediyorum. Bir baş selamıyla Anuschka'nın yanından geçiyor ve içimden o zamanlar bana sarf ettiği cümleyi tekrarlıyorum. Senin için fazla kemikliyim. Anuschka'dan bana kalan yegâne cümlenin son cümle olması ne kadar tuhaf. Anuschka o zamanlar yaptığı bu atfı unutmuş, daha doğrusu hiçbir zaman muhafaza etmemiş olmasına ve ayrıca ben de hayatın tuhaflığını ancak ceketimi bir çalılığa veya çakıllığa fırlatmak suretiyle ifade edebileceğimi nicedir bilmeme rağmen yine de bu tuhaflık hakkında onunla konuşmak isterdim. 

Kürek yürüyüşlü adam pantolon cebinden bir şeker çıkarıyor, ambalaj kâğıdını yere atıveriyor ve şekeri ağzına götürüyor. Kâğıt, sokakta" yelken açıyor ve ben tam yanından geçerken betonda hoş, yumuşak bir ses çıkarıyor. Olduğum yerde kalmak ve minik şeker kâğıdının hışırtısına biraz daha kulak vermek istiyorum. Anuschka'nın son cümlesinin tuhaflığı minik şeker kâğıdının hışırtısında eriyip yiterken hayatın tüm tuhaflığını hışırtı olarak adlandırmak istiyorum. En iyisi rüzgârın bir o yana bir bu yana sürüklediği minik kâğıdın önünde eğilmek. Fakat aynı zamanda bir süre daha kürek yürüyüşlü adamı takip etmek istiyorum, tabii bu arada tuhaflık için bulduğum yeni sözcüğü ona borçlu olduğum için müteşekkirim.

Messerschmidt'in teklifini kabul ettiğimi hayal ediyorum deneme yollu. Bir anda büyük bir yerel işgüzarlar grubunun içinde bulurum herhâlde kendimi, hem de her gün. Ansızın küçük bir melankoli yanaşıyor yanıma uçuşarak, köprüye doğru taşıyorum onu şu anda. Aynı küçüklükteki bir acı saçmalayarak şöyle diyor: Çıkarını düşünmek ve teklifi kabul etmek zorundasın. Acının işini bitiriyorum, ne var ki melankoliye karşı bir şey yapmak zorundayım. Karşımda kırıtıyor ve benimle cilveleşiyor. Aşağılamam daha etkili olsun diye ona Gertrud adını takıyorum. 

Gertrud Karasafra, kaybol. Derhâl kendini tanıtıyor: Bendeniz Gertrud Karasafra, sizi biraz aşağıya çekebilir miyim müsaadenizle? Kaybol, diye tekrarlıyorum. Kaybolmuyor, tam tersine, beni kolumdan tutuyor, onun kara sıcaklığını hissediyorum. Beni ele geçirdiğini düşünüyor herhâlde. Köprünün parmaklığına doğru itiyor beni, aşağıdaki karanlık suya bakıyorum, Kanıtlanmış değersizlik dolayısıyla hayattan ayrılmak nasıl olur acaba, diye soruyor. Bu soruları tanıyorum, onlara verecek bir cevabım yok. Zor eğitilebilir bir çocukla konuşur gibi ikna etmeye çalışıyor beni Gertrud. Lakin benden istediği şeyleri yine yapmadığım için biraz da kızgın. Köprüde otuz saniye kadar Gertrud Karasafra ile mücadele ediyorum, sonra fark ediyorum ki, güç kaybına uğrayan o, ben değilim. Gertrud'la boğuştuğum esnada kürek yürüyüşlü adamı gözden kaybettim ne yazık ki.

Wilhelm Genazino-Aşk Aptallığı

Çev. Özden Özberber / 178 sayfa

Kıyamet hakkında seminerler vererek hayatını zar zor kazanan elli iki yaşında bir adam ve onun birbirlerinden habersiz iki sevgilisi: Sandra ve Judith. Mükemmel bir Genazino romanı için gereken her şey işte bu kadar...

Yıllar önce başarısız bir evlilik yapan kahramanımız bu iki kadından hangisi ile yaşamak istediğini daha sık düşünmeye başlar ve işler iyice sarpa sarmadan bir karar vermek zorundadır. Sandra ve Judith ikilemini neredeyse bir yazı tura atışıyla çözecek kadar çıkmaza giren isimsiz kahramanımız aynı zamanda yaşam, toplum, aşk, geçmiş gibi konular hakkında ilginç gözlemler yapar, tuhaf işlere kalkışır. Böylece Aşk Aptallığı, kafası karışık bir adamın portresinden ziyade, daha derin bir meseleyi sezdiği halde bunu bir türlü çözemeyen zeki ve hüzünlü bir adamın hikâyesine dönüşür. Özden Özberber'in Almanca aslından çevirdiği Aşk Aptallığı ile Genazino, yine bildiğiniz gibi..

Wilhelm Genazino-Mutsuzluk Zamanlarında Mutluluk

Çev. Süreyya Turhan / 160 Sayfa

Aramızda bir sessizlik oluyor. Yatış pozisyonumuzu değiştiriyoruz, yorgan hışırdıyor. Başlattığımız tartışma içimde, öncekinden de şiddetli bir biçimde devam ediyor. Traudel'le bu tür konuşmalar yapmaya alışık değilim. Ayrıca, gerçekten korkuyorum. Bana göre, bu konuşma bile, çok korktuğum yıkımın gizlice başladığının bir işareti... Şimdi biraz kafa dağıtmayı çok isterdim, ama cinsel birleşmeden sonra televizyonu açmayı ikimiz de kaba buluruz. Fakat burada böyle karanlıkta yatıp duramam da. Yalnızlık normal de, birdenbire ortaya çıkması öyle iğrenç ki.

Sürekli hayat üzerine kafa yoran ve bir imge avcısı gibi etrafındaki küçük ayrıntıları gözlemleyerek mutluluk kırıntıları yakalamaya, bunlara tutunmaya çalışan bir adam iç dünyasıyla, hayatla, işiyle iyi kötü idare ederken, bir gün her şey sevgilisinin çocuk sahibi olmak istemesiyle altüst oluyor. Dengeler bozulmuş, sorgulama ve hesaplaşma başlamıştır artık… "Kafka'nın anlatı geleneğini sürdüren Genazino, titiz ayrıntılarla ördüğü romanlarını giderek mükemmelleştiriyor... Bu kitap küçük bir şaheser."(Jan Bürger)

"Gündelik hayatın ince ince gözlemlenmesi, mizah duygusu, sıradanlığı evrensel bir insanlık durumu olarak yorumlama eğilimi... Genazino'nun tipik özellikleri." (Ulrich Greiner)

Wilhelm Genazino-Elden Düşme Dünya

Çev. Tevfik Turan / 144 Sayfa

 

Elden Düşme Dünya; “güncel” insanlık hallerinin bir Genazino kahramanının zihninde işlenmesiyle ortaya çıkan tuhaflıkların romanı.

“Bu manzara alabildiğine hoşuma gittiği halde göğsümde bir sızı hissediyordum. Çünkü güzelliğin acayip tarafı, insanın onu sadece seyredebilmesidir. Bir tarafını alıp evine götüremez veya küçük bir parçasını özel bir yerde saklayamaz. İnsan güzelliğe ancak hep bakar durur, fazlasını elde edemez. Uzun uzun baktıktan sonra yoluna devam etmek zorundadır.”

Elden Düşme Dünya’nın serbest mimar olarak çalışan isimsiz anlatıcısı, bir meslektaşının ölümü üzerine onun şirketinden gelen iş teklifini kabul eder. Böylece o güne dek kendisini uzak tutmaya çalıştığı modern dünyanın iş ve ilişkiler ağına, biraz da kendi rızasıyla düşmüş olur. Bir zaman sonra da kendisinin, yaşadığı aşkın, katlanmak zorunda olduğu işin, kısacası her şeyin âdeta “elden düşme” olduğu gerçeğini kavrar. İnsan olmanın kaderine kendince başkaldırdığı her seferde kararsızlık, çelişki ve pişmanlık yumağına hapsolurken, hayatı bir parça daha farsa dönüşür.

İç monologları, dünyayı ve yaşamı yorumlayışı, anlaşılmaz kararları ve eylemleriyle yine ele avuca sığmaz bir kahramanın romanı olan Elden Düşme Dünya, Tevfik Turan’ın Almanca aslından çevirisiyle. . .

En iyi idare ettiğim zamanlar, hayatın beni biraz kenara ittiğini hissettiğim zamanlardı. Beni kenara iten kimse yoktu, ama bütün etrafıma baktığımda şiddetle itici olduğunu hissettiğim çok insan vardı. Bu çelişkiyi anlamıyordum, ama keşfetmiş olmak bana iyi geliyordu. Fincanımı çevirdim, çünkü içindeki eşek arısı öbür yüze geçmişti. Fincanın şimdi bana dönmüş olan arka tarafının üst kenarında bulaşıkta temizlenmemiş ruj kalıntıları gördüm. Bir süre bu kirliliği sakince kabullenmeye çalıştım. Ama sonra dünyanın elden düşme haline ilişkin küçük bir tiksintinin içimde yine yükseldiğini hissettim. Garsonu çağırdım, kısaca şikâyetimi belirttim, hesabı ödeyip çıktım. 

Tiksintinin kaybolması için  küçük dükkânların vitrinlerini seyrediyordum. Bir ekmekçi dükkânının kapısında şöyle bir levha asılıydı: 

DÜNDEN KALAN NEFİS EKMEKLER – %50 İNDİRİMLİ. 

Şansıma, metnin anlamını hemen kavradım. Dünkü hayat yarı yarıya ucuz olmalıydı. Yarıya indirilmiş çağrı beni çekiyordu. Fakat ucuzlatılmış ekmekleri sormaya utanıyordum. Dükkâna girip diyemezdim ya: Şunu, şunu istiyorum; ama hepsi dünkünden olsun lütfen. Aklıma şu geldi: Kabak çekirdekli iki küçük ekmek istedim, satıcı tam bunları kese kâğıdına koyarken de sordum: Dünden kalma mı? Ben mi? diye sordu satıcı kadın ve güldü. Oo! diye bir ses çıktı ağzımdan. Ben gerçekten dünden kalmayım ama yine de bugünün insanıyım, dedi kadın. Cevap çok hoşuma gitti, aklıma yazmak istedim. İki şey, affedersiniz, dünden kalma olarak sadece kabak çekirdekli küçük ekmek istiyordum, dedim. 

Böylece memnun bir halde eve yollandım. Bir an için, eskiden, serbest çalıştığım zaman günün yarısı boyunca yaşadığım bir duygu geri geldi. O zamanlar bir günün, ancak ve ancak niyetsiz, plansız bir şekilde saatlerce turlayıp durmuşsam bana ait olduğu duygusunu yaşadığım anlar olurdu. Bu arada her zaman, insanların bugün de dün ve önceki gün yaptıkları şeyleri yapıp yapmadıklarını görmek isterdim sadece. Büyük şüpheler içinde dolaşan insanların çoğu gibi her şeyi çok çok az biliyordum. Ama şimdi, indirimli iki kabak çekirdekli küçük ekmekle eve dönmekteydim.

daha fazlası için web